17 Mart 2015 Salı

#kadınmaldeğildir

“Kadına şiddet” gündemini değerlendiren Tüketici Birliği Federasyonu (TBF) Genel Başkanı Mehmet Bülent Deniz; “yaşanan şiddetin nedenleri arasında, kadını mal olarak gören reklâm ve pazarlama anlayışı da yer almaktadır” dedi.

Tüketici Birliği Federasyonu (TBF) Genel Başkanı Mehmet Bülent Deniz konuyla ilgili şu açıklamayı yapmıştır:

Toplum, Özgecan Aslan cinayetiyle bir kez daha kadına şiddet olgusuyla yüzleşiyor. Medyaya yansıya(bile)n her olay sonrası, toplumda tepki ve duyarlılık artıyor.

Kadına şiddet, tecavüz, cinsel istismar, taciz, görünürde bir “adli ve kriminal bir vak’a” olmakla birlikte aslında toplumun kadına bakışı ve algılayışını ortaya koymaktadır. Bu bakış ve algılayışın temelinde yer alan ana nedenlerden biri, kadının cinsel obje olarak reklâm ve pazarlamanın konusu olmasıdır. Otomobilden, gıdaya; magazin haberlerinden, modaya tüm reklâm, pazarlama ve medya etkileşimlerinde, kadın salt cinsel bir obje olarak sunulmaktadır.

Kimi zaman bir haberin tirajını arttırmak için kadın ve cinsellik unsurlarının haberin içine boca edilmesi, kimi zaman gündelik bir tüketim malzemesinin reklâmında, cinselliği öne çıkarılan bir kadının yer alması; toplumun gözü ve zihninin alıştığı ve giderek kadının salt cinsel obje olarak algılanmasına yol açan medya mesajları niteliğine dönüşmüştür.

Tüketicinin Korunması hakkında Kanun’un 61. maddesi ve Ticari reklâm ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği gereği, reklâmlar;

-Genel ahlâka aykırı olamaz,
-Cinsiyete yönelik ayrımcılık içeremez.
-İnsan onurunu ve kişilik haklarını zedeleyici biçimde yapılamaz.

Reklâmlara ilişkin bu düzenlemelere, evrensel haber etiğinin gereklerine rağmen kadını bir mal olarak gören yayın, reklâm ve pazarlama anlayışının yoğunlaşarak devam ettiği tartışmasızdır.

Toplumun tepki ve duyarlılığının artığı bu süreçte Tüketici Birliği Federasyonu (TBF) olarak; kadının salt cinsel obje olarak yer aldığı reklâm, pazarlama ve yayıncılık anlayışını reddediyor, protesto ediyor ve reklâm, pazarlama ve yayıncılık anlayışının tüketicilerini, #kadınmaldeğildir diyerek, tüketimden gelen güçlerini harekete geçirmeye davet ediyoruz.

18.02.2015
Mehmet Bülent Deniz
Genel Başkan

15 Mart 2015 Pazar

Kira Öder Gibi Fatura Ödüyoruz

Yargıtay’ın ‘aboneden kayıp-kaçak bedeli alınamaz’ kararıyla, cebinden çıkacak paranın azalmasını bekleyen vatandaş, son faturalarla hayal kırıklığı yaşadı. Bu ay bazı aboneler 600 ile 1.500 TL arasında elektrik bedeliyle karşılaştı. 1.089 liralık faturayla şoke olan Uğur Budak, “İtiraz sonucu 545 TL’ye düşürebildik. Bu nasıl hatadır? Aldığımız maaşı artık elektrik, su ve doğalgaza yatırmaya başladık.” dedi. Tüketiciler Birliği Başkanı M. Bülent Deniz, “Bu faturalar aile bütçeleri için yıkımdır.” diye konuştu. Tüketiciler Derneği Başkanı Levent Küçük ise vatandaşın kira gibi elektrik faturası ödemeye başladığını söyledi.

Yargıtay’ın “aboneden kayıp-kaçak bedeli alınamaz” kararıyla vatandaşlar cebinden çıkacak paranın azalmasını beklerken yüklü miktarda gelen faturayla karşılaştı. Ocak ayına kıyasla neredeyse beş katı artış gösteren faturalarla karşılaşan tüketiciler çareyi Tüketici Hakem Heyeti’ne başvurmakta buldu. Elektrik faturaları konusunda çok yoğun şikâyet aldıklarını söyleyen Tüketiciler Birliği Federasyonu Genel Başkanı Mehmet Bülent Deniz, “Kayıp kaçakla ilgili Yargıtay kararından sonra kimin ne söylediği belli değil. Bakan, tüketiciye bu durumla ilgili daha doyurucu bir açıklama yapmalı. Çünkü bu faturalar aile bütçeleri için bir yıkımdır.” ifadelerini kullandı. Vatandaşların kira öder gibi elektrik faturası ödemeye başladığını söyleyen Tüketiciler Derneği Genel Başkanı Levent Küçük ise, “Dağıtım özelleştirmelerinin daha ekonomik ve tüketici lehine hizmet verilsin, tüketici memnun olsun diye yapılacağını düşündük. Ancak gelin görün ki tüketici memnun değil, mağdur.” dedi.

Aralık ayından beri ciddi oranda şikâyet aldıklarını söyleyen Tüketiciler Birliği Federasyonu Genel Başkanı Mehmet Bülent Deniz, “Başlangıçta bu faturadaki yüksek miktarların okuma periyodundaki değişiklikten kaynaklandığı söylendi. Ancak zamanında okunan faturalarda da bu şikâyetler aynı yoğunlukta. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı ve EPDK Başkanı elektrik tarifelerinde açık veya gizli herhangi bir zam olmadığını söylediler. Ama buna tüketici kamuoyu inanmıyor. Ortada bir rant söylentisi var ve bu iddiaları güçlendirecek faturalar tüketicilere gönderiliyor.” dedi.

Vatandaşların kendilerine, kira öder gibi elektrik faturası ödemeye başladığını söylediklerini belirten Tüketiciler Derneği Genel Başkanı Levent Küçük, “Bazı dağıtım şirketleri, faturalandırma gün sayısını artırdığını, bu nedenle yüksek rakamlar geldiğini söylüyor. Bu doğru olabilir. Ancak bunun dışında tüketicilerin kafasında dağıtım şirketlerinin bugüne kadar faturaya yansıtamadığı kayıp-kaçak bedellerinin yansıtıldığına dair şüpheler de var. Birim fiyatına ve tüketim miktarına bakıyoruz ama faturalarda yüzde yüzlük artış sağlayacak bir farklılık yok. Bugün ünlü simalar bile ekranlardan faturalarında yüzde yüzlük bir artış yaşandığını ifade ediyor. Dolayısıyla yetkililerin çıkıp, bu faturaların niçin arttığını doğru bir şekilde tüketicilere açıklamaları lazım.” dedi. Küçük ayrıca “Orada gizli bir ücret varsa, bu gizli ücretin ne olduğu kamuoyuna açıklanmalıdır. Ayrıca biz bu dağıtım özelleştirmelerini niçin yaptık? Dağıtım özelleştirmelerinin daha ekonomik ve tüketici lehine hizmet verilsin, tüketici memnun olsun diye yapılacağını düşündük. Ancak gelin görün ki tüketici memnun değil, mağdur.” ifadelerini kullandı. Bu ay eline geçen 1089 liralık faturayı görünce şok geçiren Uğur Budak adlı vatandaş, “Bu nasıl bir işleyiştir? Bu fatura vatandaşı dolandırmanın yasal halidir. İtiraz sonucu faturayı ancak 545 TL’ye düşürebildik. Bu nasıl bir hatadır? Patronların arkasında duran devlet, mağdur vatandaşını niye yüzüstü bırakıyor? Aldığımız maaşı artık elektrik, su ve doğalgaza yatırmaya başladık.” diye konuştu.

Mesut Demir, 13.02.2015 Zaman http://www.zaman.com.tr/ekonomi_kira-oder-gibi-fatura-oduyoruz_2277484.html


Davalar Beş Kat, Faturalar Yüzde 150 Arttı

Yurttaşın daha ucuz ve daha iyi hizmet alacağı gerekçesiyle yapılan elektrik dağıtım şirketlerinin özelleştirilmesinden sonra, yurttaşların şikâyet ve davaları yüzde 500, ödedikleri faturalar da yüzde 150 arttı.

İktidara geldiği ilk günden özelleştirmelere başlayan AKP hükümetinin elektrik dağıtım şirketlerinde yaptığı satışlar, yurttaşlara yüksek fatura ve şikâyet konusu olarak geri döndü. Daha iyi ve ucuz hizmet sözüyle yapılan özelleştirmelerin ardından yurttaşların ödediği faturalar gerek faturalara yeni eklenen kalemler gerekse bir türlü önlenemeyen kayıp kaçağın yurttaşlara yansıtılması nedeniyle verilen hizmetin maliyetinden bağımsız olarak yükseldi.

21 elektrik şirketinin 2013’te tamamlanan özelleştirmeleriyle kasasına 12.7 milyar dolar aktaran devlet, yurttaşın sorunlarına çare bulmak bir yana, çıkardığı kararlarla hak edilmiş kayıp kaçak bedelinin iadesini engellediği gibi başvuru hakkını bile elinden almak konusunda adımlar attı.

Elektrik Mühendisleri Odası’nın (EMO) 2007 ve Ocak 2015 mesken tarifelerini dikkate alarak yaptığı hesaplamalara göre, 230 kilovat saatlik asgari tüketimi olan 4 kişilik bir ailenin ödemek zorunda kaldığı aylık elektrik faturası 36.4 TL’den 90.5 TL’ye çıktı. Aralık 2007 itibarı ile ödenilen 36.4 TL’lik fatura enflasyon oranında artsa 62 TL’ye ulaşması gerekirdi. Oysa 230 kilovaat saatlik enerji için Ocak 2015 itibarı ile 90 TL’ye ulaşan fatura bedeli tüketici enflasyonunun yüzde 44.9 üstünde gerçekleşti. Kesintiler şirkete Özelleştirme öncesinde elektrik bedeli içinde yer alan kayıp kaçak bedeli 2010’dan sonra faturalarda ayrı bir kalem olarak belirtilmeye başlandı.

EMO elektrik ile kayıp kaçak bedeli artışını birlikte değerlendirdiğinde bu kalemdeki artış enflasyondan arındırılmış haliyle yüzde 146.15. En büyük zam ise yüzde 83.25 ile perakende hizmet bedeli kaleminde yaşandı. Özelleştirme sonrası faturalara eklenen bir diğer kalem de sayaç okuma bedeli oldu. EMO Yönetim Kurulu Başkanı Hüseyin Yeşil konuyu, “Perakende hizmet bedeli, dağıtım bedeli, sayaç okuma adı altında doğrudan özelleştirme sonrası söz sahibi olan şirket adına kullanıcılardan tahsil edilen bu kalemler aslında özel şirketlerin cebine giden para” sözleriyle özetledi.

Faturalardaki 'bedeller' birleştiriliyor
EPDK’nin internet sitesinde görüşe açtığı Elektrik Piyasası Tarifeler Yönetmeliği Taslağı’na göre, elektrik faturalarındaki çeşitli bedeller, tek başlık altında toplanacak. Perakende satış hizmet bedeli, sayaç okuma bedeli, iletim sistem kullanım bedeli ve kayıp enerji tedarik maliyetleri, faturalarda “dağıtım bedeli” hanesi altında birleştirilecek.

Dağıtım sistem kullanım bedeli, şirketlerin dağıtım faaliyetlerini yürütebilmesi için gerekli maliyetlerden hareketle belirlenecek. Dağıtım tarifesinin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar, dağıtım şirketlerinin önerileri de dikkate alınarak EPDK tarafından belirlenecek ve dağıtım bölgeleri için ortak belirlenebileceği gibi, her bir dağıtım bölgesi için ayrı ayrı da tespit edilebilecek. Yönetmelik taslağı 24 Şubat’a kadar piyasanın görüşüne açık tutulacak.

TBMM gündeminde bulunan Elektrik Piyasası Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısı’nın yasalaşmasının ardından son şekli verilecek.

'Özelleştirme öncesi elektrik mumla aranıyor'
2013’te özelleştirmenin tamamlanmış olmasına rağmen gelinen noktada vaatlerin hiçbirinin gerçekleşmediğini söyleyen Tüketiciler Birliği Federasyonu Genel Başkanı Mehmet Bülent Deniz, özelleştirmeler öncesine göre şikâyet oranının 5 kat arttığını ve yarısını kayıp kaçak bedelinin oluşturduğunu söyledi.

Özelleştirme öncesi dönemin mumla aranır olduğunu söyleyen Deniz, şikâyetleri, dava nedenlerini ve sonuçlarını söyle sıraladı:

* Enerji kalitesi ve sürekliliğininsağlanamaması nedeniyle tüketicinin kayba uğradığı, örneğin; evdeki elektrikli aletlerin bozulması ve benzeri durumlarla ilgili açılan davalar,

* Yanlış miktarı içeren yüksek faturalarla ilgili davalar,

* Kayıp kaçak bedeli kesintisi için açılan davalar,

* Faturalandırma döneminin tüketiciye haber verilmeksizin değiştirilmesi nedeniyle oluşan sürpriz faturalarla ilgili durumlar.

En çok şikâyet gelen şirketleri de CLK Boğaziçi (Bepsaş), CLK Akdeniz, Aesaş (Eski Ayedaş) Enerjisa, Toroslar Epsaş (Enerjisa), Sepaş ve Çoruh Epsaş oluşturuyor.

Ayşegül Altın, 11.02.2015 Cumhuriyet http://www.cumhuriyet.com.tr/haber/ekonomi/212175/Davalar_bes_kat__faturalar_yuzde_150_artti.html

Yüklü Elektrik Faturalarının Ödemesinde Taksitlendirme Gündemde

Geçen ay vatandaşın cebini yakan yüksek elektrik faturalarına çözüm aranıyor. Bakanlık ile dağıtım şirketlerinin görüşmesinde taksit formülü gündeme geldi.

Geçtiğimiz ay tüketicinin cebini yakan yüksek miktarlı elektrik faturalarına çözüm aranıyor. Enerji Bakanlığı ile şirketler arasında yapılan görüşmelerde yüksek faturalar için taksitlendirme formülü gündeme geldi.

Tüketiciler Birliği Federasyonu Başkanı Bülent Deniz, ‘Taksitlendirme’ formülünü ‘gizli zammın kabulü’ olarak değerlendirdi. Deniz, taksit yapılacak faturalara faiz yansıtılabileceği uyarısı da yaptı.

3-4 TAKSİDE SICAK BAKMIYORLAR
Şirketler, faturalardaki artışı olumsuz hava şartlarına bağlarken, Enerji Bakanlığı vatandaş mağduriyetinin giderilmesi için dağıtım firmalarıyla toplantı üstüne toplantı yaptı. Yapılan görüşmelerde faturalardaki aşırı yükselmeyi kabul eden şirketler, ödeme güçlüğü çeken müşterilere taksitlendirme önerdi.

Bakanlığa ‘Faiz almayacağız’ sözü veren şirketlerin yüksek bedelleri üçe ve dörde bölme taleplerine ise sıcak bakmadığı belirtildi.

VATANDAŞ MAĞDUR EDİLDİ
Elektrik dağıtım firmalarının kafasına göre yaptığı faturalandırma nedeniyle vatandaşların mağdur edildiğini belirten Tüketici Birliği Federasyonu Başkanı Bülent Deniz, “Faturaların iki ayda bir gelmesi yüzünden vatandaşlara için sürpriz faturalar çıktı. Aboneler, 50-60 TL yerine 200-300 TL’lik para ödemekle karşı karşıya kaldı” dedi.

EPDK ŞİRKETLERİ KORUYOR
Vatandaşı korumakla yükümlü Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu’nun (EPDK) firmaları koruyan tavır içine girdiğini kaydeden Deniz, şunları söyledi:

“Taksitlere muhtemelen faiz uygulanacağını düşünüyoruz. Taksit yapıldığında faiz uygulanacaksa vatandaşa ekstra bir bedel yansıtılacak. Bunun kabul edilebilmesi mümkün değil. Firmaların hatası madem kabul ediliyor, faizsiz olarak taksitlendirilmelidir.

Çünkü yüksek bedellerin taksitlendirilmesi lütuf anlamına gelmez. Bu faturalarda vatandaşın bir kabahati yok. Bir de faiz uygulanırsa vatandaş iyice çileden çıkar” dedi.

HAVA KOŞULLARI ETKİLEDİ
Elektrik Dağıtım Hizmetleri Derneği (ELDER) Başkanı Nihat Özdemir ise elektriğe gizli zam yapılmadığını, fatura dönemlerinde yaşanan değişikliğin olumsuz hava koşullarından kaynaklandığını söyledi.

Hasan Bozkurt, Bugün 10.02.2015 http://www.bugun.com.tr/ekonomi/simdi-bu-gundemde-haberi/1482506

9 Mart 2015 Pazartesi

Havadan Sebepler

Elektrik faturalarında iki, hatta üç aylık tüketim tek faturaya yansıtılınca, vatandaşın hesabı şaştı. Elektrik Dağıtım Hizmetleri Derneği’ne göre bu değişikliğin sebebi olumsuz hava şartları. Açıklama tüketici derneklerince yeterli bulunmadı.

Bazı dağıtım şirketlerinin, sayaç okuma sürelerini uzattığı gerekçesiyle abonelerin elektrik faturası şişmiş, şikayetlerin artması üzerine Enerji Bakanı ve EPDK Başkanı’ndan gelişmeleri yakından izlediklerine dair açıklamalar gelmişti. Elektrik Dağıtım Hizmetleri Derneği (ELDER) Başkanı Nihat Özdemir ise elektriğe zam olmadığını, fatura dönemlerinde yaşanan değişikliğin, olumsuz hava şartları nedeniyle gerçekleştiğini dile getirdi. Ancak bu açıklama, tüketici derneklerini tatmin etmedi. Tüketici derneklerinden temsilciler, “İstanbul’da ya da Antalya’da ne hava muhalefeti vardı da sayaçlar okunmadı” diye sordu.

FATURALAR GÜNDEMDE
Bazı elektrik dağıtım şirketlerinin faturalandırma dönemlerinde kısa süreli değişiklikler yapmaları tüketicileri olumsuz etkilerken, yüksek miktarlı faturalar vatandaşların ödeme dengesini bozdu. Elektrikte bir aylık tüketimin faturalanması gerekirken, bazı dağıtım şirketlerinin okuma tarihlerinde değişiklik yaptığı ve kimi zaman gün kısaltımına giderek 20 günlük tüketimi, kimi zaman da gün uzatımına giderek 70 güne varan tüketimi faturaladığı ortaya çıktı. Bu konuda Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu’na (EPDK) çok sayıda tüketici şikayeti ulaşınca, EPDK Başkanı Mustafa Yılmaz açıklama yaparak, elektrik dağıtım şirketlerini yakından izlediklerini, faturalara yönelik manipülasyonları kabul etmeyeceklerini belirtti. Enerji Bakanı Taner Yıldız da “Elektrik fiyatlarına zam yok. Şirketler iki faturayı birden kesmişler. Bu doğru değil. Telafi edecekler” şeklinde konuştu. Şirketler adına dün açıklama yapan ELDER Yönetim Kurulu Başkanı Nihat Özdemir ise “Fatura dönemlerinde yaşanan değişiklik, olumsuz hava şartları nedeniyle gerçekleşti” dedi.

SAYAÇ OKUMA FIRTINAYA TAKILDI
Dağıtım şirketlerinin aylık periyotta sayaç okumayı planladığı ve her iş günü sayaç okuduğuna işaret eden Özdemir, “Ancak olumsuz hava şartlarının yaşandığı dönemde hepimiz biliyoruz ki kar, fırtına, sel ve dondurucu soğuklar nedeniyle ulaşım zorluğu yaşandı. Bu nedenle sayaçların okunmasında zorunlu olarak periyot kayması yaşandı. Bazı bölgelerde ise özelleştirme sonrasında fatura yazılım değişiklikleri yapıldı. Bu da fatura sürelerinin uzamasına neden oldu” değerlendirmesinde bulundu. Özdemir, sadece Türkiye’de değil, tüm dünyada olumsuz hava koşullarından dolayı sayaç okumalarının aksamasının yanı sıra yoğun şekilde arıza ve kesintiler olduğunu belirterek, şiddetli fırtına, kar ve sel nedeniyle ABD başta olmak üzere gelişmiş ülkelerde benzer sıkıntılar yaşandığını dile getirdi.

HANGİ HAVA MUHALEFETİ
Tüketici Birliği Federasyonu Başkanı Mehmet Bülent Deniz, geçtiğimiz ay faturalar konusunda en çok şikayetin Akdeniz bölgesinden geldiğine işaret ederek, “Antalya ve çevre illerde o dönemlerde hava koşullarında herhangi bir anormallik yoktu. Hava koşullarında anormal bir durum vardıysa bile bunun zararını tüketici çekmemeli. Yıllardan beri, herkes ayda bir elektrik faturası ödeme alışkanlığı geliştirdi. Bunun dışına çıkmak için çok mücbir sebep gerekiyor. Kar yağdı, fırtına çıktı, sel oldu gibi durumlar önceden öngörülebilen durumlar. Tedbirler ona göre alınmalı” şeklinde konuştu.

Tüketiciyi Koruma Derneği Disiplin Kurulu Başkanı Şükran Eroğlu ise “Olumsuz hava şartı mı? İstanbul’da olumsuz bir hava şartı oluşmadı” diyerek, şöyle devam etti: “Burada asıl yapmaları gereken, kayıp-kaçağı Avrupa seviyesine indirmek. Birilerinin kullandığı kaçak elektriğin parasını dürüst vatandaştan almak eşitlik ilkesine aykırı. Şirketler sayaç okuma bedelinden tutun, personel hizmet bedeline kadar tüketiciden alıyorlar. Özelleştirmeler rekabetin artması ve hizmetin ucuzlaması için yapılır. Türkiye’de özelleştirmeden sonra tüm hizmetler pahalılaşıyor. 30-40 lira elektrik faturası öderken, 90 küsur lira ödemeye başladım. Ayrıca Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanunda ‘Üst üste iki fatura ödenmezse tüketiciye ihtar gönderirsiniz, 7 gün süre tanırsınız, bunun sonucunda ancak elektriği kesersiniz’ deniliyor. Fakat bir fatura bile aksasa hemen elektriği kesiyorlar. Şirketler son derece keyfi davranıyor.”

ELDER: FAİZSİZ TAKSİTLENDİRME YAPACAĞIZ
ELEKTRİK faturalarında bir zam olmadığına işaret eden Nihat Özdemir, “Tarifeler değişmedi. Tüketiciler, epdk.gov.tr web adresinden kendilerine ait bilgileri girerek faturalarını kıyaslayabilirler” açıklaması yaptı. Özdemir, “Ödeme konusunda sıkıntı yaşayan müşterilerimize faizsiz taksitlendirme olanağı sunuyoruz. Bu konuda hem kamu otoritesi hem de dağıtım şirketlerinin ortak bir anlayışı söz konusu” dedi. Mehmet Bülent Deniz, “Faizsiz taksitlendirme ile çözüm üretmişler. Burada ‘faizsiz’ kelimesi bizim için önem taşıyor. Fatura ödemesi gecikip, gecikme faizi ödeyenler, ya da elektriği kesilip açma-kapama parası ödeyenlerin paraları iade edilmeli. Tüketiciler, bu açıklamayı kanıt olarak gösterip hakem heyetlerine başvuru yapabilirler” dedi.

'HAKSIZ BEDEL FATURADA MAHSUP EDİLSİN'
BİLİNÇLİ Tüketiciler Platformu Sözcüsü Mehmet İmrek ise “Madem ki taksitlendirme olanağı sağlayacaklar, haksız şekilde alınan gecikme faizi ve açma-kapama bedellerini de bir sonraki dönem faturasında mahsup etsinler veya tüketiciye iade yoluna gitsinler. Tüketicilerin tek tek yargıya gitmesi mümkün değil. Zaten hakem heyetleri tıkanmış vaziyette. EPDK, ‘Bir sonraki dönem faturalarından mahsup edin veya hiç yargıya gitmeden tüketiciye iadesini gerçekleştirin’ şeklinde bir karar alıp elektrik dağıtım şirketlerine tebliğ etmeli” dedi.

Merve Erdil, 10.02.2015 Hürriyet http://www.hurriyet.com.tr/ekonomi/28159509.asp

"Fatura Tüketiciye Çıkarılamaz"

Abonelere iade edilen kayıp-kaçak bedellerinin, ‘bumerang yasası’ olarak nitelendirilen düzenleme ile tüketicilerin cebinden çıkacak olması, tepkilere yol açtı.

Tüketici dernekleri ve Elektrik Mühendisleri Odası (EMO), düzenlemeye karşı çıktı. Elektrik Dağıtıcıları Derneği (ELDER) Yönetim Kurulu Üyesi ve eski TEDAŞ Genel Müdürü Haşim Keklik ise düzenlemeyi savundu.

Keklik, Türkiye’de tüketicilerin Türkiye Elektrik Kurumu döneminden beri kayıpkaçak bedeli ödediklerini ancak bu faturada gösterilmediği için ödediklerini bilmediklerini söyledi. 2006’dan bu yana faturada gösterildiği için bunun yeni bir uygulama gibi düşünüldüğünü kaydeden Keklik “Yargı, dağıtım sistemini tamamen yok edecek kararlar alıyor. Yargının kayıp kaçak bedelini iade kararı uygulandığı zaman dağıtım şirketleri sürdürülemez yapı içerisinde kalır. Özel sektör bırakır, bankalardan aldıkları borçları ödeyemezler, işletmeyi de yapamazlar. Bu parayı TEDAŞ da alamaz. Türkiye’de bir felaketin başlangıcı olur. Bu da herkesi etkiler” dedi.

EMO’dan yapılan açıklamada idari kararların da yargı denetimine tabi olduğu hatırlatıldı. Açıklamada “Kamu elindeyken kayıp ve kaçağın kullanıcılardan tahsil edilmesi kararı ‘vergi salma’ gibi siyasi bir karar kabul edilebilir. Ancak, serbest piyasada hırsızlığın bedelinin dürüst yurttaşlardan tahsilatı ya da ‘malını koruyamayan basiretsiz tüccarların cezası’ kullanıcıya kesilemez” denildi.

TASARI BÖYLE YASALAŞIRSA KONUYU AYM’YE TAŞIRIZ
Tüketici Birliği Federasyonu (TBF) Genel Başkanı Mehmet Bülent Deniz, elektrikteki kayıp kaçak bedellerinin abonelerce ödenmesini zorunlu hale getiren tasarıyı bu haliyle yasalaşması halinde Anayasa Mahkemesi’ne (AYM) taşıyacaklarını söyledi.

KARARI HİÇE SAYILACAKSA YARGI NEDEN VAR?
Tüketici Hakları Derneği Başkanı Turhan Çakar, tasarıyla Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’ndan çıkmış bir kararın yok sayıldığını belirtti. Anayasa’nın 138. maddesine göre herkesin yargı kararlarına uymak zorunda olduğunu belirten Çakar, “Yargı kararları hiçe sayılacaksa niye yargı var?” dedi.

01.02.2015, Diyarbakır Söz http://www.diyarbakirsoz.com/Ekonomi/-Fatura-tuketiciye-cikarilamaz--119077

Kaçak Bedeline Kılıf

Tüketicilerin tepkilerine ve hukuki başvurulara konu olan kayıp-kaçak elektrik bedellerine dair AKP hükümetinin hazırladığı yasa tasarısı, gönderildiği TBMM’de üzerinde görüşülmeyi beklerken Tüketici Birliği Federasyonu (TBF) Genel Başkanı Mehmet Bülent Deniz AKP hükümetinin elektrik tüketimindeki kayıp-kaçak bedeli ile ilgili hazırladığı yasa tasarısını, bu bedellere “yasal kılıf oluşturma” olarak yorumladı. Deniz, tasarının onaylanması halinde Anayasa Mahkemesi ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne başvuracaklarını söyledi.

Yasa geri çekilsin
Tasarı incelendiğinde, Bakan Yıldız’ın söylediğinin aksine; kayıp-kaçak bedelini yasallaştıran, dahası bu bedel ile ilgili olarak yargılama yetkisini sınırlayan düzenlemeler bulunduğunun görüleceğini vurgulayan Deniz, “Tüketiciler iktidar tarafından elektrik dağıtım firmalarına teslim edilmiştir” dedi. Anayasa’daki sosyal devlet, hukuk devleti, yurttaşın hak arama özgürlüğünü elinden almaya kalkan bu tasarının geri çekilmesini istediklerini belirten Deniz, TBF, olarak tasarının bu haliyle yasalaşacak olması halinde Anayasa Mahkemesi ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi aşamalarına kadar yargısal tüm girişimlerde bulunacaklarını söyledi.

30.01.2015, Özgür Gündem http://www.ozgur-gundem.com/?haberID=125064&haberBaslik=Ka%C3%A7ak%20bedeline%20k%C4%B1l%C4%B1f&action=haber_detay&module=nuce

'Tüketici Dün Bankalara Bugün de Dağıtım Firmalarına Tercih Edildi'

Yargıtay’ın ‘elektrik kayıp-kaçak parasının iadesi’ kararıyla abonelere yapılacak geri ödemeleri, kanunla elektrik faturasına yansıtılacak. Bakanlığın kanun tasarısına sert tepki gösteren tüketici dernek başkanları, “Hukuksuzluğu kanunî hale getirmek istiyorlar.” dedi.

Enerji Bakanlığı, Yargıtay’ın ‘elektrik kayıp-kaçak parasının iadesi’ kararının faturasını 36,8 milyon aboneye kesmesine tüketiciler sert tepki gösterdi. Elektrik tüketimindeki kayıp-kaçak bedeli ile ilgili hazırlanan yasa tasarısını değerlendiren Tüketici Birliği Federasyonu (TBF) Genel Başkanı Mehmet Bülent Deniz, “Hukuk devleti ilkesi ayaklar altına alınmakta.” dedi. 39 milyon elektrik tüketicisinin büyük bir hayal kırıklığı yaşadığını ifade eden Deniz, “Tüketiciler, dün bankalara tercih edilmemiş, bugün de siyasî, iktidar tarafından elektrik dağıtım firmalarına teslim edilmiştir.” dedi. Kanun tasarısında tüketiciler aleyhine düzenlemeler bulunduğuna dikkat çeken Deniz, “Tasarıda kayıp-kaçak bedelini yasallaştıran, dahası bu bedel ile ilgili olarak yargılama yetkisini sınırlayan düzenlemeler bulunduğu görülmekte.” dedi. Geçmişte bankalar için gerçekleştirilen düzenlemede tüketici aleyhine yapılan oyunların burada da yaşandığını öne süren Deniz, “Bankalar tarafından alınan haksız bedellerin çözüleceği vaadi ile yasalaştırılan ve aksine bu bedellere yasal kılıf oluşturup tüketicilerin yargıdan aldıkları yüz binlerce kararı bir çırpıda yok eden torba yasa oyunu, kayıp-kaçak bedelinde de oynamaya başlamıştır.” dedi.

Enerji Bakanı’nı yargı kararlarına uymaya davet ettiklerini söyleyen Tüketici Dernekleri Federasyonu (TÜDEF) Başkanı Hasan Atak ise, “Yapılacak düzenlemeyle hırsızlama ve dağıtım şirketlerinin çıkarları mı, yoksa tüketici hakları ve dürüst vatandaş mı korunuyor?” diye sordu. Atak, düzenlemenin kamuoyundan gizlendiğini söyledi.

Enerji Bakanlığı’nın hazırladığı ve TBMM’ye gönderilen ‘Elektrik Piyasası Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısı’yla elektrik kesme-bağlama ile sayaç okuma bedelleri de kalıcı hale getiriliyor. Tasarıyla, mahkeme kararıyla abonelere yapılacak kayıp-kaçak iade ödemeleri, elektrik faturasına yansıtılacak. Sadece 2014 yılı için yaklaşık 5-6 milyar liralık iade tutarı dikkate alındığında elektrik birim fiyatları önemli oranda zamlanacak. Bakanlık tasarıyla ayrıca, 2006-2010 döneminde kamunun yaptığı yatırımları 2016 tarife dönemine ekleyerek özel şirketlere milyarlarca liralık avantaj sağlıyor.

Yıllardır elektrik hizmetinden alınan kayıp-kaçak bedelinin karşısında duran tüketiciler, bu bedeli geri almak için yargıya çok sayıda başvuru yaptı. Bu başvuruların büyük kısmı tüketicilerin lehine sonuçlandı. 17 Aralık 2014 tarihli nihai kararı dışında da Yargıtay, 21.05 2014 tarihli kararında “Elektrik tüketiminden alınan kayıp-kaçak bedelinin hukuk devleti ve adalet düşüncesi ile bağdaşmadığına” hükmetmişti. 17 Aralık tarihli Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kararı sonrasında binlerce tüketici, bu bedelin iadesi için elektrik dağıtım firmalarına, tüketici hakem heyetlerine ve tüketici mahkemelerine başvurmaya başladı.

Aboneler her faturada elektriğe yüzde 49 oranında haksız bedel ödüyor
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 17 Aralık 2014 tarihli kararında abonelerden alınan geçmiş 10 yıllık kayıp-kaçak bedelinin de iadesi hükmü yer almıştı. Hükümet tarafından yasalaşmak üzere Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne gönderilen tasarıyla, iadelerin faturası yine abonelere kesiliyor. Kayıp-kaçak bedelinin dürüst abonelere yüzde 18,5’lik bedel olarak yansıtıldığını dile getiren Tüketici Sorunları Derneği (TÜSODER) Genel Başkanı Aydın Ağaoğlu, aslında tüketicinin sırtına binen gerçek yükün yüzde 27 olduğunu kaydetti. Aydın Ağaoğlu, “Bu tasarıyla hukuksuzluğu kanuni hale getirmek istiyorlar. Bir elektrik abonesi, tükettiği elektrik bedelinin dışında 9 kalem daha ücret ödemekte. Bunların 4’ü vergi, 5’i ise Deli Dumrul vergisidir. Enerji Fonu, TRT payı, Elektrik Tüketim Vergisi ve Katma Değer Vergisi, arkasında kanun bulunmasına rağmen adaletsiz bir vergilendirme bedelidir. Tüketiciye KDV hariç yüzde 49’luk haksız bedel yansıyor.” diye konuştu.

Yargıtay’ın bir kararı verirken, yasalaştırmaya çalışmanın kabul edilebilir bir şey olmadığını söyleyen Tüketici Derneği Başkanı Levent Küçük ise kayıp-kaçak konusunda kamu yararına ve tüketici yararına yönelik bir düzenleme beklediklerini ve bu bedelin kaldırılmasından yana olduklarını söyledi.

Üsame Ünal-Celal Kaya 30.01.2015, Zaman http://www.zaman.com.tr/ekonomi_tuketici-dun-bankalara-bugun-de-dagitim-firmalarina-tercih-edildi_2274428.html

Kayıp-kaçak Bedelinin Yasal Temeli Güçleniyor

Elektrik abonelerinden alınan ‘kayıp-kaçak’ bedelleri yasal hale geliyor. Hükümet elektrik piyasası kanunu ve bazı kanunlarda değişiklik yapılmasına dair kanun tasarısını TBMM'ye sevketti. Tasarıda yer alan bir madde ile, elektrik şirketlerinin kayıp kaçak bedellerini, abonelere yansıtması yasal temeli güçleniyor.

Hükümetin bu adımı, Yargıtay'ın "elektrik abonesinden kayıp-kaçak parası alınamaz" kararının hükümsüz kalmasına neden olacak. Yargıtay kararının ardından tüketici mahkemelerine binlerce başvuru olmuş, aboneler 10 yıldır kesilen kayıp-kaçak bedellerini geri almak için, şirketlerin önünde kuyruklar oluşturmuştu.

GEREKÇE: KAYIP-KAÇAK YANSITILMAZSA, ELEKTRİK İLETİMİ YAPILAMAZ
Elektrikteki kayıp-kaçağın tüketiciye yansıtılmasının yasal hale getirilmesinde "kayıp-kaçak abonelere yansıtılmazsa, elektrik iletimi yapılamaz" gerekçesi gösterildi. 

TBMM'ye gönderilen kanun tasarısının gerekçesinde şöyle denildi;
"Tüketiciye sunulan her türlü mal ve hizmette olduğu gibi, elektrik için de oluşan tüm maliyetlerin tüketiciye yansıtılması gerekmektedir. Aksi durumda, söz konusu faaliyetlerin yürütülmesi imkansız hale gelecektir"

Ancak uzmanlara göre, yasaların etkileri geriye yürüyemediği için, yasa bu haliyle çıksa bile, elektrik abonelerinin bugüne kadar kendilerinden kesilen kayıp-kaçak bedelleri için başvurma hakkı bulunuyor. 

Tüketici Hakları Derneği Başkanı Turhan Çakar yaptığı açıklamada, hükümetin kanunla kayıp-kaçağı aboneden tahsil etmeyi yasallaştırması halinde bile, kanun geriye doğru uygulanamayacağı için abonenin 10 yıllık parayı tahsil etme hakkının saklı kalacağını söylemişti. Ancak yasanın çıkmasından itibaren şirketlerin yapacağı kayıp-kaçak bedellerinin geri ödenmesi için başvuru yapılamayacak.

KAYIP KAÇAK GERİ ALINABİLİYOR
Yargıtay'ın 'elektrik abonesinden kayıp-kaçak parası alınamaz' kararı, 36.9 milyon yurttaşı. Faturasına her ay yaklaşık yüzde 14 kayıp-kaçak bedeli eklenen tüketici, bu kararla rahat nefes alırken; bugüne kadar ödediği paraları nasıl geri alabileceğinin yollarını aramayı başladı. Tüketicilerin10 yıllık dönem için ödediği kayıp-kaçak bedellerini geri alması mümkün. Bu paraların abone başına bin lirayı geçtiği hesaplanırken; uzmanlar, yargı yoluna başvurmak isteyen tüketicilerin dikkat etmesi gereken noktaları açıkladı.

Meclis'e sevk edilen kanun tasarısı ile kayıp kaçak bedellerinin ödenmesi zorunlu hale getiriliyor. Tasarı, tüketicilerin yargı yoluna başvurmasının da önünü kesiyor. Hükümetin Meclis'e yolladığı "Elektrik Piyasası" taslağının yasalaşması durumunda, "kayıp-kaçak" bedellerini yasallaştıracağını savunan tüketici örgütleri ise tasarının geçmesi durumunda Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne gidecekleri uyarısında bulundu.

Hükümet elektrik piyasası kanunu ve bazı kanunlarda değişiklik yapılmasına dair kanun tasarısını Meclis'e sevketti. Hükümetin elektrik tüketimindeki kayıp-kaçak bedeli ile ilgili hazırladığı yasa tasarısını değerlendiren Tüketici Birliği Federasyonu (TBF) Genel Başkanı Mehmet Bülent Deniz, "Hukuk devleti ilkesi ayaklar altına alınmaktadır" dedi.

15 maddelik tasarıda en dikkat çekici bölüm son dönemlerde vatandaşların mahkeme yoluyla tahsil etmeye başladığı elektrikteki kayıp kaçak bedelleriyle ilgili. Tasarıda kayıp-kaçak bedelinin tüketiciye yansıtılması gerektiğini aksi halde elektrik iletim faaliyetinin yürütülemeyeceği savunuluyor. Bu nedenle herhangi bir tartışmaya mahal vermeyecek şekilde bu bedelin tüketiciden alınacağı ifade ediliyor. Tasarı ile tüketicilerin mahkeme ya da tüketici hakem heyetlerine gitmesinin de önü kesiliyor.

29.01.2015, Hürriyet www.hurriyet.com.tr/ekonomi/28075879.asp

Elektrik Abonelerine Kötü Haber

Meclis'e sevk edilen kanun tasarısı ile kayıp kaçak bedellerinin ödenmesi zorunlu hale getiriliyor. Tasarı, tüketicilerin yargı yoluna başvurmasının da önünü kesiyor. Hükümetin Meclis'e yolladığı "Elektrik Piyasası" taslağının yasalaşması durumunda, "kayıp-kaçak" bedellerini yasallaştıracağını savunan tüketici örgütleri ise tasarının geçmesi durumunda Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne gidecekleri uyarısında bulundu.

Hükümet elektrik piyasası kanunu ve bazı kanunlarda değişiklik yapılmasına dair kanun tasarısını Meclis'e sevketti. Hükümetin elektrik tüketimindeki kayıp-kaçak bedeli ile ilgili hazırladığı yasa tasarısını değerlendiren Tüketici Birliği Federasyonu (TBF) Genel Başkanı Mehmet Bülent Deniz, "Hukuk devleti ilkesi ayaklar altına alınmaktadır" dedi.

15 maddelik tasarıda en dikkat çekici bölüm son dönemlerde vatandaşların mahkeme yoluyla tahsil etmeye başladığı elektrikteki kayıp kaçak bedelleriyle ilgili. Tasarıda kayıp-kaçak bedelinin tüketiciye yansıtılması gerektiğini aksi halde elektrik iletim faaliyetinin yürütülemeyeceği savunuluyor. 

Bu nedenle herhangi bir tartışmaya mahal vermeyecek şekilde bu bedelin tüketiciden alınacağı ifade ediliyor. Tasarı ile tüketicilerin mahkeme ya da tüketici hakem heyetlerine gitmesinin de önü kesiliyor. 

Tüketici vicdanını rahatsız eden kayıp-kaçak bedeli ile ilgili olarak tüketiciler tarafından çok sayıda yargısal başvuru yapıldığını ve bu başvuruların çoğunun tüketiciler lehine sonuçlandığını anımsatan Tüketici Birliği Federasyonu (TBF) Genel Başkanı Mehmet Bülent Deniz, "Son olarak Yargıtay Hukuk Genel Kurulu tarafından 21 Mayıs 2014 tarihinde verilen karar ile elektrik tüketiminden alınan kayıp-kaçak bedelinin hukuk devleti ve adalet düşüncesi ile bağdaşmadığına hükmedilmiş ve bu karar tüm hukuk yolları tüketilerek kesinleşmiştir" dedi.

"Tüketicide rahatsızlık üst noktada"
Karar sonrasında yüzbinlerce abonenin, kayıp-kaçak bedeli iadesi için elektrik dağıtım firmalarına, Tüketici Hakem Heyetlerine ve Tüketici Mahkemelerine başvurduklarına işaret eden Deniz, "Toplamda milyarlarca lirayı bulan ancak abone için yüksek olmayan kayıp-kaçak bedellerinin iadesi için gerçekleşen başvuruların yoğunluğu, bu bedelin alınmasına ilişkin tüketicideki rahatsızlığın en üst noktada olduğunu gösteriyor" dedi.

"Kayıp kaçak bedelleri yasallaşacak"
Deniz, yoğun başvurular üzerine Enerji Bakanı Taner Yıldız'ın bu konuda sistemi ve tüketicileri rahatlatacak bir yasal düzenleme yapılacağı bilgisi verdiğini anımsattı. Elektrik Piyasası Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısı'nın, hükümet tarafından 28 Ocak tarihinde Meclis'e gönderildiğine işaret eden Deniz, "Tasarı incelendiğinde, Bakan Yıldız'ın söylediğinin aksine; kayıp-kaçak bedelini yasallaştıran, dahası bu bedel ile ilgili olarak yargılama yetkisini sınırlayan düzenlemeler bulunduğu görülmektedir" dedi ve şöyle devam etti:

"Anayasa Mahkemesi ve AİHM'e gideceğiz"
"Kayıp-kaçak bedelindeki haksızlığı giderecek, bugüne kadar alınmış bedellerin de geri iadesine ilişkin çözüm getireceği beklentisinde olan otuz dokuz milyon elektrik tüketicisi büyük bir hayal kırıklığı yaşiyor. Tüketiciler, dün bankalara tercih edilmemiş, bugün de siyasi, iktidar tarafından elektrik dağıtım firmalarına teslim edilmiştir.

Anayasa'daki sosyal devlet, hukuk devleti, yurttaşın hak arama özgürlüğünü elinden almaya kalkan bu tasarının geri çekilmesini istiyoruz. Tüketici Birliği Federasyonu, tasarının bu haliyle yasalaşacak olması halinde Anayasa Mahkemesi ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi aşamalarına kadar yargısal tüm girişimleri yapacaktır."

29.01.2015, CNNTürk http://www.cnnturk.com/haber/ekonomi/elektrik-abonelerine-kotu-haber