TÜİK’in gıda
sepetindeki ürünlerin fiyatlarıyla farklı kurumların gıda fiyatları arasındaki
uçurum dikkat çekiyor. TZOB’un listesinde pek çok ürünün fiyatı TÜİK’inkinden
yüksek. Liste karşılaştırıldığında TÜİK’te kabağın yüzde 28, ıspanağın yüzde
25, havucun yüzde 17, portakalın yüzde 27, elmanın yüzde 36 daha ucuz olduğu
görülüyor.
Zaman
gazetesinin haberine göre, Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK), 432 gıda
maddesinden oluşan sepetteki enflasyon oranlarını geçtiğimiz gün yayımladı.
Buna göre listedeki ürünlerin enflasyon ortalaması yüzde 12,73 oldu. Ancak
başka listeler ile TÜİK listesi arasındaki fark dikkat çekiyor. Listede yer
alan Türkiye Ziraat Odaları Birliği’nin (TZOB) listesiyle karşılaştırıldığında
TÜİK’in listesinde yer alan 35 üründen 26’sının fiyatının TÜİK’te daha ucuz
olduğu görülüyor. Örneğin elmanın fiyatı TÜİK sepetinde 2,24 lira iken TZOB’un
listesinde 3,52 lira olarak yer aldı. Belli ürünlerde yüzde 30’un üzerine çıkan
fiyat farkı “TÜİK hangi marketten alışveriş yaptığını da yazsın, vatandaş da
ürünü ucuza alsın!” yorumlarına neden oldu. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK),
enflasyon rakamlarını geçtiğimiz gün açıkladı. 2014 Aralık ayında enflasyon bir
önceki yılın aynı ayına göre yüzde 8,17 arttı. 12 aylık ortalama olan yüzde
8,85’in çok altında gelen bu rakamlar içinde dikkat çeken bir diğer konu ise
gıda ve alkolsüz içeceklerde yaşanan enflasyon oldu. Bir önceki yılın aynı
ayına göre gıda ve alkolsüz içeceklerdeki enflasyon artışı yüzde 12,73 ile en
yüksek artışın yaşandığı ikinci ana harcama grubu oldu. Ancak TÜİK’in sepetinde
yer alan ürünlerin fiyatlarının benzer şekilde ürün fiyatlarını takip eden
kuruluşların fiyatlarıyla örtüşmemesi kafalarda soru işaretlerine neden oldu.
Örneğin geçtiğimiz günlerde 39 gıda maddesinin aralık fiyatını açıklayan
TZOB’un listesindeki fiyatlar, TÜİK’in fiyatlarının çok üstünde geldi. İki
liste karşılaştırıldığında TÜİK listesindeki kabağın yüzde 28, ıspanağın yüzde
25, havucun yüzde 17, portakalın yüzde 27, elmanın yüzde 36 daha pahalı olduğu
görüldü. TÜİK’in listesindeki ürünlerden TZOB’a göre pahalı olanlardan
bazılarıysa yeşil soğan ve kuru üzüm.
TÜİK enflasyonu yansıtmıyor
Tüketici Birliği Federasyonu Başkanı Mehmet Bülent Deniz, sokağın fiyatlarının daha farklı olduğunu ve yaşanan enflasyonun
TÜİK’in rakamlarına yansımadığını belirtti. Deniz, “İktidar birçok ekonomik
parametreyi, örneğin; memura-işçiye zam, asgari ücretin belirlenmesi ve benzeri
rakamları hesaplarken, TÜİK verilerini esas alıyor ve bu noktada ücretli kesim
sosyal refah bakımından ileriye değil, sürekli geriye doğru gidiyor. Bu durum,
gerçek-resmî enflasyon rakamlarının tüketicinin ekonomisinde büyük kayba yol
açmaktadır.” eleştirisinde
bulundu. TÜİK verilerine olan güvenin uzun süredir tartışıldığını belirten Tüketici Birliği Federasyonu
Başkanı Mehmet Bülent Deniz, “Bu
tablo, bu tartışmanın ne denli haklı olduğunu gösteriyor. Federasyonumuzun
değişik illerdeki üye derneklerinin gözlemleri, TZOB’un verileri ile teyit
edilmiş bulunuyor. Örgütümüzün, ‘sokağın enflasyonu’ diye nitelendirdiği
veriler, TÜİK verileri ile tamamen çelişiyor ve aradaki makas çok fazla. Yüzde
20-25 aralığında bulunan ‘sokağın enflasyonu’na ilişkin rakamları, TÜİK
verilerinde ne yazık ki göremiyoruz.” dedi.
TÜİK verilerinin, ekonomi yönetiminin hedef olarak ilan ettiği enflasyon
rakamlarına yakın durmak bakımından hesaplanıyor olabileceği iddiasında bulunan Deniz, “Bizce bu veriler güvenli değil,
çünkü yaşadığımız enflasyon, devletin resmî kurumunun açıkladığı rakamla büyük
oranda çelişmektedir.” diye konuştu.
TÜİK sepetindeki ürünler gereksiz
TÜİK’in
açıkladığı bu rakamlar, siyasilerin eleştirilerine hedef oldu. Siyasiler,
TÜİK’in, toplumun her kesimini ilgilendiren gıdanın enflasyona yeterince etki
etmemesini eleştirdi. MHP Genel Başkan Yardımcısı Ahmet Kenan Tanrıkulu, gıda
ürünlerinde enflasyonun yüksekliğine dikkat çekerek, “İşlenmemiş gıdada yıllık
enflasyon yüzde 12,37 oldukça yüksek. Geçen yıl yüzde 12,9 idi. İşlenmiş gıda
ve içecekteki enflasyon 2013 yılında yüzde 7,7 idi. 2014 yılında ise 14,3’e
fırladı. Sorun kuraklık, don, zamansız yağış değil bunlara sığınılıyor, bunlar
bahane gösteriliyor. Halkın enflasyonu yüksek. Fakir fukaranın harcaması
TÜİK’in TÜFE sepetine uymuyor. Bu sepette sinema, tiyatro, otel konaklaması
var. Halkın yüzde kaçı bunları yapıyor? Halkı gıda ilgilendiriyor. TÜİK gıdanın
payını yüzde 24,45 olarak alıyor. Oysa gıda fakirin aylık giderinde yüzde 50
oranında yer tutuyor. Enflasyonu gerçekten ölçmek istiyorsak buna ağırlık
vermek lazım.” dedi. Tanrıkulu’nun bu açıklamaları, sepetteki ürünleri de
tartışmaya açtı. Sepette 432 ürün var. Viski gibi alkollü içeceklerden halıya,
perdeye, gündelikçi ücretine, kontakt lense, emar ücretine, telefon kart
ücretine, DVD oynatıcı fiyatına, müzik CD’sine kadar pek çok ürün yer alıyor.
En dikkat çeken maddeler arasında ise boş DVD, dantel ipliği, film tabetme, at
yarışı, iddaa ücretleri geliyor. Hacca gidiş ücretlerinin de yer aldığı
sepette, mücevher diye bir kalem de yer alıyor.
Dünyada gıda fiyatları geriliyor
Birleşmiş
Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) dünya genelinde gıda fiyatlarının aralıkta
düştüğünü açıkladı. Süt ürünleri ve et fiyatlarında gerilemeye işaret eden FAO,
bitkisel yağ ve şeker fiyatlarının da azalan talepten olumsuz etkilendiğini,
tahılda ise önemli bir değişim görülmediğini belirtti. FAO’nun dünya gıda
fiyatları endeksi kasıma göre yüzde 1,7 düşüşle aralıkta 188,6 puan seviyesine
geriledi. FAO’nun gıda fiyatları endeksi tahıllar, yağlı tohumlar, süt
ürünleri, et ve şeker fiyatlarındaki aylık değişimleri izliyor.
09.01.2015, Sözcü http://sozcu.com.tr/2015/ekonomi/o-market-araniyor-704605/
Kayıtlar
