Halkın Ekonomisi'nde Son Gelişmeler...

2013'ün ilk çeyreği geride kaldı.

Halkın Ekonomisi'nde ilk dört ay nasıl geçti?

Açıklanan büyüme rakamları, Halkın Ekonomisi'ne nasıl yansıdı?

Tüketici-banka savaşlarına son vereceği söylenen yeni tüketici yasası taslağına ne oldu?

Bankaların taslağa müdahalesi mi var?

 

Tüketici Birliği Federasyonu (TBF) Genel Başkanı Mehmet Bülent Deniz,

Çetin Ünsalan'ın hazırlayıp sunduğu EkoPolitik'te değerlendiriyor.

 

15.04.2013 Ulusal Kanal, EkoPolitik

İzlemek için...

Yeni Tüketici Kanunu Yılan Hikayesine Döndü

Tüketicilerin korunmasına ilişkin hazırlanan yeni kanun tasarısı bir türlü çıkarılamıyor. CHP'li Öğüt yeni hazırlanan tasarının da diğeri gibi kadük olacağını ifade ederken, TBF Başkanı Deniz sürenin uzamasını sermaye çevrelerinin lobi faaliyetlerine bağladı

 

Tüketicinin korunması hakkındaki kanun ile ilgili tartışmalar bitmiyor. CHP İstanbul Milletvekili Kadir Gökmen Öğüt'ün konuyla ilgili önergesine yanıt veren Gümrük ve Ticaret Bakanı Hayati Yazıcı, yeni bir kanun taslağı hazırlandığını ve taslağın 2012 yılı sonuna kadar Başbakanlığa sunulacağını söyledi. Tüketici dernekleri başta olmak üzere milyonlarca vatandaşın merakla beklediği Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanun ile ilgili önerge veren CHP'li Öğüt, daha önceki taslağın 24 Nisan 2009'da Başbakanlığa gönderildiğini ancak kanunun Eylül 2010 itibariyle kadük olduğunu hatırlattı.

Kanunun aradan geçen zaman içinde neden çıkarılamadığını soran CHP'li Öğüt'e, Gümrük ve Ticaret Bakanı Hayati Yazıcı imzasıyla gelen yanıtta, bir önceki yasa tasarısının kadük olduğu kabul edilerek,  "Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısı taslağına ilişkin yasalaşma süreci tamamlanamamıştır" dendi. Yazıcı cevabında, mevcut yasada değişiklik yapılması yerine, yasanın tamamen kaldırılarak yeni bir yasa hazırlanması sürecine girildiğini ifade etti. Yazıcı, son şekli verilen kanun taslağının  2012 yılı sonuna kadar Başbakanlığa sunulacağını söyledi.

'İkinci kez kadük olacak'

Bakanlığın verdiği cevabı değerlendiren CHP'li Öğüt, ortaya çıkan durumun kanundaki değişikliklerin gerçekleşmesi konusunda kuşkular yarattığını ve tasarı taslağının Başbakanlığa net olarak sevk tarihi verilmediği için 2. kez kadük olma durumunun söz konusu olabileceğini ifade etti. Bakan Yazıcı'nın Mart ve Nisan 2012 tarihlerinde yapıldığı belirtilen toplantılara tüketici örgütlerinin çağrılmadığını da söyleyen CHP'li Öğüt, yine tüketici örgütlerinin sigorta uyuşmazlıkları gibi olmazsa olmaz önerilerinden bir çoğunun hazırlanan taslakta bulunmaması ve tasarının ülke gerçekleri ile tüketici ihtiyaç ve taleplerini yeterince karşılamadığı konusunda ciddi kaygılar yaşandığını da belirtti.

'Şirket lobileri faaliyette'

Yeni tüketiciler kanunu ile ilgili Aydınlık'a konuşan Tüketiciler Birliği Federasyonu (TBF) Genel Başkanı Mehmet Bülent Deniz de, yasanın geçmesinin Başbakan Erdoğan'ın onay vermesine bağlı olduğunu belirtti. Yasanın gecikmesini başta bankalar, GSM şirketleri, TOBB, iş verenler sendikası gibi sermaye çevrelerinin lobi faaliyetlerine bağlayan Deniz, şunları kaydetti: ''Tüketici kanunu hayatın her alanını etkiliyor. Mesela ürün iadesinin bir ay değil de 50 güne çıkarılması gibi basit bir değişikliğin bile yaratacağı etki çok önemli. Daha bunun gibi sayamayacağımız birçok konu var. Bakan daha önce yasanın Temmuz'da hazır olacağını söylemişti. Kasım ayı geldi hala bir şey yok. Bu sene içerisinde yasanın çıkacağını düşünmüyorum. Zaten yasanın geçmesi için Başbakan'ın onay vermesi gerekiyor. Malum herşey ona bağlı artık. Önümüzdeki yıl yasa çıkabilir diye düşünüyorum.''

 

Recep Erçin- Aydınlık, 13 Kasım 2012

"Bakan, Bankalarla Değil, Tüketici ile Pazarlık Etmeli!.."

Geçtiğimiz günlerde ekonomi basını ile iftarda bir araya gelen Gümrük ve Ticaret Bakanı Hayati Yazıcı, tüketici yasasında yapmayı düşündükleri değişiklikeri ve özellikle kart  aidatı konusunda bankalarla pazarlık yaptıklarını açıkladı.

 

 

Yazıcı'nın bu açıklamalarını değerlendirmek üzere Habertürk TV., Kanal 24, A Haber TV. ve ATV ye konuşan Tüketiciler Birliği Kurucu Genel Başkanı ve Tüketici Hakları Uzmanı Mehmet Bülent Deniz; "aynı zamanda tüketicinin de bakanı olan Yazıcı, bankalarla değil tüketici ile pazarlık yapmalı" dedi.

 

 

Ortada bir yasa taslağı olmadığını, sadece Bakanın niyetini ifade ettiğine inanmak istediklerini söyleyen Deniz, konu ile ilgili olarak şu değerlendirmeleri yaptı:

 

 

Gümrük ve Ticaret Bakanı Hayati Yazıcı tarafından mevcut tüketici yasasının bazı maddelerinin değiştirilmesi konuusnda yapılan çalışma sonucu ortaya çıkan taslak hakkında açıklama yapılmıştır. Bakan bu açıklama esnasında, bankaların aldıkları kredi kart aidatı, dosya masrafı ve benzeri ücretler için bankalarla pazarlık yaptıklarını da ifade etmiştir.

 

 

Tüketici ile Müzakere Edilmeli

Gümrük ve Ticaret Bakanı Hayati Yazıcı aynı zamanda tüketicinin de bakanıdır.

Tüketicileri yakından ilgilendiren bir yasal düzenleme konusunda var olduğunu söylediği taslak metnin olmadığına inanmak istiyoruz. Tüketici örgütlerinin, tüketicilerin doğal ve sosyal tarafı oldukları bir yasa değişikliği öncesinde, bu kesimin görüşleri alınmadan yasa değişikliği taslağı hazırlamak, "ben yaptım, oldu" anlayışının sonucu olacaktır. Bunu kabul etmek mümkün değildir. Dolayısıyla kamuoyu ile paylaşılacak bir yasa değişikliğine ilişkin taslak, konunun tüm sosyal tarafları ile özellikle tüketici örgütleri ile müzakere ve istişare edilerek hazırlanmalıdır.

 

 

Devrim 1995 Yılında Yapılmıştı

Öte yandan yapılacak değişiklikler ile tüketici haklarında devrim yapılacağına ilişkin söylemleri de; iyiniyetli olduğuna inanarak, gülümseyerek karşılıyoruz. Çünkü 1995 yılından bu yana yürürlükte bulunan Tüketicinin Korunması Hakkındaki Yasa; düzenlemeleri itibariyle dünyadaki bir çok tüketici yasasından daha yüksek profilde, koruma mekanizmaları daha fazla olan bir yasadır. Bakan Hayati Yazıcı'nın getireceklerini söylediği düzenlemelerin bir çoğu zaten mevcut yasada var olan düzenlemeler olup sadece süreler ve başvurulacak yerlerin belirlenmesini netleştiren yaklaşım içermektedir. Yani ortada yeni bir devrim falan yoktur.

 

 

Bankalarla Değil Tüketici ile Pazarlık Edilmeli

Hayati Yazıcı'nın açıklamasındaki en önemli bölüm ise, dosya masrafı, kart aidatı gibi ücretler nedeniyle bankalarla pazarlık içinde olduklarını belirttiği bölümdür.

Bakanın bu açıklaması talihsiz bir açıklamadır.

 

 

Konu ülkede faaliyet gösteren elli civarındaki banka kadar, bu bankaları ayakta tutan 75 milyonu ilgilendirmektedir. Bu bakımdan bir pazarlık yapılması gerekli ise, pazarlık; bankalarla değil, tüketicilerle yapılmalıdır.

 

 

Bir yasa değişikliği öncesinde bir sektörle, lobi ile "pazarlık yapıyoruz" açıklaması siyaseten de kabul edilebilir değildir. Yasama organının seçtiği yürütme kurulu üyesinin bir yasal düzenleme konusunda birileriyle pazarlık yaptıklarını söylemesi, şu anda elinde bulundurduğu iktidara, yetkiye inanmadığını itiraf etmektir.

 

 

Kredi Kart Aidatı Meşrulaştırılmak İsteniyor

2007 yılından bu yana tüketicilerin vicdanını rahatsız eden, yüzbinlercesinin hukuka başvurduğu ve başta Yargıtay 13. Hukuk Dairesi olmak üzere, yüzlerce Tüketici Mahkemesi ve binlerce Tüketici Sorunları Hakem Heyeti tarafından "kredi kart aidatı alınamaz" denilen bir konuda, "pazarlık yapıyoruz, ilk yıl alınsın, tavan sınır getirilsin" söylemi, şu an yürürlükte olan düzenlemelere göre alınması zaten mümkün olmayan kredi kart aidatını, yasa eliyle meşrulaştırma gayretinin ifadesidir.

Yani ileriye değil geriye gidiş söz konusudur. Tüketicilerin beş yıldır verdikleri yargısal mücadele ile kazanılan alan daraltılacaktır.

 

 

Yapılacak İş Belli

Tüketici hakları konusunda bir şeyler yapılmak isteniyorsa, yapılacak olan bellidir: yasaya "bankalar, faiz dışında tüketiciyi yükümlülük altına sokacak işlemler yapamazlar" hükmü eklenmelidir.

Bu düzenlemeyi yasaya ekleyecek siyasi irade tarihe geçecektir.