Denetim Boşluğu Aidatı Rant Kapısı Yaptı

Türkiye’deki kimi sitelerde bir kira değerine ulaşan aidatlarla ilgili henüz bir denetim mekanizması çalışmıyor. Ancak Tüketici Birliği Federasyonu Başkanı Avukat Mehmet Bülent Deniz’e göre hâlâ bir formül var: “8 daire ve üzerindeki apartman veya sitelerde kat mülkiyeti hukuku geçerli. Bu, kat maliklerinin birleşerek yönetimi yeniden belirleyebileceği ve her türlü düzenlemeyi yapabileceği anlamına geliyor.”

Emekli Albay Sami Bilgiç, şeffaf olmadığını düşündüğü için uzun süredir oturduğu Başakşehir 5. Etap’ta Emirgan Sitesi’nde 1 yıla yakın süredir 150 lira civarındaki aidatını ödemiyor. Ancak site yönetimi her aidat için ayrı olmak üzere yüzde 5 gecikme faizi uyguladığı için Bilgiç’in borcu 2 bin lirayı aşmış durumda. Bilgiç, bu durumun giderek çıkmaz bir hal aldığını düşünedursun, bu durumdaki binlerce kiracı veya ev sahibi, toplanan aidatların nereye harcandığı hakkında fikir sahibi değil. Bu sebeple binlerce şikayet aldıklarını vurgulayan Tüketici Birliği Federasyonu Başkanı Avukat Mehmet Bülent Deniz, Bilgiç’in ödediği aidatın gelen kimi şikayetlere oranla epey düşük olduğunu belirterek, site aidatı konusunun denetimsizlik sebebiyle rant kapısı haline geldiğini ifade ediyor. “Site aidatı konusunda problem şöyle: Şimdi site ve proje inşaatı yapan firmalar satış anında satış sözleşmesine madde ekleyerek tapu tesliminden itibaren 5-10 sene tüm yönetimin ismi yazılı bir şirket tarafından yapılacağı belirtiliyor ki bu şirket ya inşaat firmasının kendisine ait veya bağlı şirketi. Yani proje yapanlar hem inşaattan hem de site yönetimini profesyonelce yaptığını iddia ederek yönetimden gelir elde ediyor” diyen Avukat Mehmet Bülent Deniz, ancak yasalarca 8 daire üzerindeki apartman veya sitelerde kat mülkiyeti hukuku rejiminin geçerli olduğunu söylüyor. Bunun kat maliklerinin birleşerek yönetimi yeniden belirleyebileceği ve her türlü düzenlemeyi yapma hakkına sahip olduğu anlamına geldiğini belirten Deniz, “Ancak şu an sitedekiler o haklarından haberdar değil. Güvenlik, çevre düzenlemesi adı altında site yönetimine kimi zaman kiradan daha fazla para ödemek durumunda kalıyorlar. Aidat parasından kurtulmak için dairesini ucuza kiraya verenler bile var. Ülkeyi gayrimenkule boğmanın bu tip görünmeyen ve çok sayıda vatandaşı rahatsız eden yanları da var” diye konuştu. Deniz, kat mülkiyeti hukuku çerçevesinde, site sakinlerinin iradeleri ile her an yeni yönetim belirleyebileceğini vurgulayarak, “Bunun bir riski yok. Oybirliği veya çokluğu ile yönetim planını değiştirmek gayet mümkün” dedi.

AİDATIN NEREYE HARCANDIĞINI ÖĞRENMEK MÜMKÜN

Tüketici Birliği Federasyonu Başkanı Avukat Mehmet Bülent Deniz, site yönetimini değiştirmeden de toplanan aidatların nereye harcandığını öğrenmenin bir yolu olduğunu kaydetti. “Bu yol sitelerdeki veya apartmandaki mevcut yönetim şirketinin topladığı aidatın usulüne uygun olup olmadığını sulh hukuk hakimine başvurarak, hakimin vasıtası ile denetlendirebilirler. Devlet buna yasalarla izin vermiş. Gerisi site sakinlerine kalıyor” dedi.

Arif Bayraktar, 08.06.2015 Zaman http://www.zaman.com.tr/ekonomi_denetim-boslugu-aidati-rant-kapisi-yapti_2298560.html

Aidat Vurgunu

TAKVİM, aidat sorununu gündeme getirmeyi sürdürüyor. Uzmanlar, vatandaşın ev alırken ya da kiralarkan söylenmeyen bu aidatları ödemek zorunda olmadığını söyledi.

 

Hem ev sahiplerinin hem kiracıların son dönemde ortak derdi yüksek aidatlar oldu. Artık neredeyse her sitede yüksek aidat ücretleri istenmeye başladı. Vatandaş yönetime yetki verdiği için bu paraları ödemek zorunda bırakılıyor. Ödemeyenlere haciz giderken, boş bırakılan konutlar için bile aidat isteniyor.

YÜZDE 50'LİK KÂR
Bazı gayrimenkul firmalarının vatandaştan para kazanma yöntemleri evi sattığında da bitmiyor. Tüketici, evi alırken imzaladığı bir belge ile sosyal kullanım alanlarının ve sitenin yönetimini farkında olmadan projeyi yapan firmaya teslim ediyor. Firmalar da 'yönetim hizmeti' adı altında kestikleri faturalardan yüzde 50'yi aşan kârlar elde ediyor. Öyle ki; ödenen 400 liralık faturanın 200 lirası gayrimenkul firmasının cebine giriyor. Tüketiciler Birliği Onursal Başkanı Avukat Bülent Deniz, yüksek aidat ödeyen vatandaşların çaresiz olmadığını söyleyerek, örgütlü hareket edilmesi gerektiğini belirtti. Vatandaşların dudak uçuklatan aidatlara boyun eğmek zorunda olmadığını vurgulayan Deniz, şunları kaydetti: "Evi alırken imzaladığınız bir madde ile inşaat şirketini site yönetimi ile ilgili yetkilendirmiş oluyorsunuz. Kat malikleri toplu hareket ederse, şirketle yapılan sözleşmeyi feshetme imkanları olabilir. Böylece fahiş aidattan kurtulurlar."

 

Ev taksiti gibi aidat
İSTANBUL'da markalı bir projedeki 150 metrekarelik bir evin ortalama aidatı 450 lira. Birçok insanın kira parası kadar olan bu aidatlar, daire sakinlerini zorluyor. Ev sahipleri veya içinde oturan kiracılar, ev kredisi gibi aidat ödüyor. İstanbul'daki en yüksek aidat ise Mecidiyeköy'deki Trump Towers'ta ödeniyor. Bin 200 metrekare büyüklüğündeki dairenin aylık aidatı tam 11 bin 520 lira.

'Kazanç kapısı oldu'
Site yönetimlerinin toplanan aidatları kendileri için kazanç kapısı haline getirdiğini belirten Bülent Deniz, "Gümrük ve Ticaret Bakanlığı bu konuda harekete geçmeli. Firmalar denetlenmeli" dedi. Deniz, kat maliklerinin, toplanan aidatlar ile alınan hizmetin denk olup olmadığını her zaman denetleme hakkının olduğunu kaydetti.

Bu soruları SORUN
DAİRE alırken veya kiralarken aidat konusunda şu hususlara dikkat edilmeli, şu sorular sorulmalı: İşletme projesi en ince detayına kadar ilgililere dağıtılıyor mu? Aylık avans miktarı veya avansı oluşturan ana detaylar (eşit veya arsa payı oranında paylaşılan giderler) belirtiliyor mu? Eşit veya arsa payı giderlerinin hangi kalemlerden ibaret olduğu net bir şekilde bildiriliyor mu? Ortak giderler aidata dahil mi, değil mi? Ev merkezi ısıtma mı, kombili mi? Sosyal tesisler herkesin kullanımında mı, yoksa üyelik sistemiyle mi çalışıyor? Kapalı garaj, soğutma ve ısıtma donanımları var mı ve aidatlara dahil mi? Güvenlik derecesi nedir? Malzeme kalitesine bağlı olarak bakım ve onarım giderlerinin detayı kat maliklerine iletiliyor mu?

 

Özlem Kamer Tercanlı, Takvim-22.04.2014 http://www.takvim.com.tr/Ekonomi/2014/04/22/aidat-vurgunu