TRT'nin 500 Milyon Lira Kaçak Elektrik Bedelinin Aboneye İadesi Gerekiyor

Danıştay, ‘TRT'nin kayıp enerji bedelinden de pay alması uygulamasını' iptal etti.

Karar, TRT'nin, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu'nun (EPDK) aleyhine açtığı ‘yürütmeyi durdurma' davasının sonuçlanmasıyla netleşti. Kararla; EPDK'nın 2011'de aldığı ve TRT'nin başvurusu ile yürürlüğü durdurulan ‘kayıp enerji bedelinden TRT payı alınmaması' uygulaması yeniden başlamış oldu. EPDK, şirketlere yazı yazarak Danıştay kararının işleme konulması uyarısı yaptı. Tüketici Hukuku Uzmanı Avukat Bülent Deniz'e göre bugüne kadar TRT payı hesaplanırken kayıp-kaçak bedeli dahil edildi. Mahkeme davayı reddetti. Yapılması gereken, geriye doğru 4 yıllık dönem için TRT payı kayıp-kaçak bedeli dikkate alınmaksızın hesaplanmalı ve fazla alınan tutar tüketiciye iade edilmeli. Öte yandan Sayıştay verilerinden hareketle yapılan hesaplamaya göre de kaçak elektrik bedeli, TRT'nin elektrikten aldığı paranın yaklaşık 5'te 1'ine denk geliyor. Geçmiş 4 yıllık dönemde TRT elektrik faturalarından yaklaşık 2,5-3 milyar lira bir tahsilat yaptığı dikkate alındığında 500-600 milyon civarı bir paranın abonelere iade edilmesi gerekiyor. Uzmanlara göre Danıştay'ın yeni kararı; konut abonelerinin faturalarına düşük, fazla tüketimi olan sanayi kuruluşlarının faturalarında ise önemli oranda iyileşme sağlayacak.

Türkiye Radyo Televizyon Kurumu (TRT), EPDK'nın Şubat 2011'de aldığı ve ‘kayıp enerjiye ilişkin bedelleri TRT payı dışında bırakan' kararının iptali için Danıştay'a başvurmuş ve yürütmeyi durdurmuştu. TRT bu kararla EPDK'ya başvurarak Kurul kararının işlemden kaldırılmasını istemiş ve EPDK da bu gelişme üzerine yeni bir mahkeme kararı çıkana kadar kararını askıya almıştı. Danıştay 13. Dairesi (2015-722 sayılı) son kararında ise, TRT'nin başvurusunu reddetti. Yüksek Mahkeme gerekçe olarak ‘tüketilmeyen bir unsurun abonelerden alınmasını' yasalara aykırı buldu. TRT halen elektrik faturalarından yüzde 2 pay alıyor. Öte yandan yıllık 67 milyon lira ile reklam-ilan geliri (2013) çok sınırlı olan TRT'nin ana kazanç kapısını elektrik faturalarından alınan para oluşturuyor. Sayıştay'ın son verilerine göre TRT'nin elektrikten aldığı pay yıllık 1 milyar liraya yaklaştı.

PARAYI İADE ETMELİ

Kayıp enerji bedelinden pay almak için 2011'de Danıştay'a yaptığı başvurudan yürütmeyi durdurma alan TRT, hemen EPDK'ya başvurarak kararı uygulattı. Danıştay'ın yeni kararıyla TRT'nin başvurusunu reddetmesi üzerine TRT aynı hızla aldığı kaçak elektrik paralarını abonelere iade etmesi gerekiyor. Tüketici hukuku uzmanı Avukat Bülent Deniz, yıllardır TRT'nin elektrik faturalarından aldığı payın tartışma konusu olduğuna dikkat çekti. Danıştay'ın son hükmüyle yeni bir durumun ortaya çıktığını söyleyen Deniz, konuya açıklık getirdi: “2011 yılında verilmiş bir yürütmeyi durdurma kararı var. Buna göre 2011'den bu yana 38 milyon abonenin elektrik faturasındaki TRT payı hesaplanırken kayıp-kaçak bedeli dahil edildi. Mahkeme davayı reddettiğine göre, bundan sonra geriye doğru 4 yıllık dönem için de TRT payı kayıp-kaçak bedeli dikkate alınmaksızın hesaplanmalı ve fazla alınan tutar tüketiciye iade edilmelidir. Bu nedenle elektrik abonesi olan herkes öncelikle EPDK'ya yazılı başvuru yaparak geçmiş 4 yıllık dönem için alınan TRT payındaki fazla tutarın iadesinin sağlanmasını talep etmeli. Ardından da bulunduğu ilçenin Tüketici Hakem Heyeti'ne ücretsiz başvuru yapmalıdır.” Sayıştay verilerinden hareketle (2014 yılı içinde 800 milyon TL civarı enerji bedeli tahsil edildiği varsayımı dahil) TRT'nin kayıp enerjiden 4 yılda 3 milyar lira civarı tahsilatı söz konusu.

İsmail Altunsoy, 18.09.2015 Zaman http://www.zaman.com.tr/ekonomi_trtnin-500-milyon-lira-kacak-elektrik-bedelinin-aboneye-iadesi-gerekiyor_2317130.html

Enerji Bakanı Yıldız, Kaçak Elektrik Parasını Dürüst Aboneden Alacak

Enerji Bakanlığı, kaçak elektrik parasının dürüst abonelerden alınmasında kararlı. Bakan Taner Yıldız, TBMM'de soru önergesine verdiği cevapta Yargıtay kararını görmezden gelerek Danıştay'ın görevli olduğunu belirtti. Yıldız'a göre, EPDK Kurul kararı yürürlükte ve kayıp-kaçak parası abonelerden alınmalı.

Enerji Bakanlığı, elektrik faturaları üzerinden kayıp-kaçak parası alınmasında kararlı. Enerji Bakanı Taner Yıldız, TBMM'de İstanbul Milletvekili Sezgin Tanrıkulu'nun konuyla ilgili soru önergesine verdiği cevapta, Yargıtay kararını görmezden gelerek Danıştay'ın görevli olduğunu belirtti. Yıldız'a göre, Danıştay söz konusu bedelin iptali talebiyle açılan davaların tamamında yürütmeyi durdurma istemlerini reddetti. Esasa ilişkin inceleme ise sürüyor. Ayrıca EPDK'nın Kurul kararı da yürürlükte ve kayıp-kaçak parası alınmaya devam edecek. Enerji Bakanlığı, daha önce de kayıp-kaçak parasının kalıcı hale getirilmesi için yasa taslağı hazırlamıştı. Tüketici hukuku uzmanı Avukat Bülent Deniz ise tüketicilerin kaçak bedellerinin iadesi için ısrarcı olmasını ve TBMM'de de yasal düzenleme yapılarak iade konusunda aboneler lehine düzenleme yapılmasını istedi.

Türkiye, 21 elektrik dağıtım bölgesine ayrılmış durumda. Bazı bölgelerde elektrik kayıp-kaçak oranı yüzde 80'leri buluyor. Ancak ülke genelinde Ulusal Tarife uygulandığından kayıp-kaçak parası bütün elektrik abonelerinin faturalarına yansıtılarak tahsil ediliyor. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu (YHGK), 17 Aralık 2014'te aldığı kararla ‘Hırsızlanma yoluyla kayıp olan elektriğin dürüst abonelere fatura edilemeyeceğini ve geçmiş 10 yıla yönelik alınan paranın da iadesine' karar verdi. Zaman, Yargıtay kararını ilk olarak 23 Aralık 2014'te ‘Yargıtay, elektrikte son noktayı koydu: Kayıp-kaçak bedeli aboneye geri ödenecek' başlığı ile duyurdu. Yargıtay kararı diğer aboneler için de örnek teşkil ediyor. Enerji Bakanlığı ise Yargıtay kararını ısrarla görmezden geldi. Bakanlık daha önce de kayıp-kaçakla ilgili ‘2006-2014 döneminde tüketicilerden tahsil edilen tutarın 33 milyar TL olduğu; buna faiz, vekalet ücretlerinin de eklenmesiyle rakamın birkaç katına çıkacağı ve fiili olarak abonelere ödenmesinin mümkün olmadığını' gerekçe göstermişti. Ayrıca bakanlık, abonelere paranın iadesi halinde dağıtım şirketlerinin iflas edeceğini öne sürmüştü.

EPDK KURUL KARARI VAR

Enerji Bakanlığı'na göre elektrik faturalarındaki kayıp-kaçak parasını dürüst aboneler ödemeye devam edecek.Bakan Yıldız, konuyla ilgili TBMM'de soru önergesine verdiği cevapta kayıp-kaçak parasının düzenli fatura ödeyen abonelerden niçin alınması gerektiğini de açıkladı: Kayıp-kaçak bedelinin iptali talebiyle EPDK aleyhine açılan davalarda görevli mahkeme, 2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 24'üncü maddesinin (c) bendi gereğince ilk derece mahkemesi olarak Danıştay'dır. Bir kamu kuruluşu olan EPDK'nın aldığı düzenleyici bir işlem olan ve ülke genelinde uygulanan kayıp-kaçak bedeline ilişkin açılacak davalar da bu madde kapsamında olup, bu davalarda görevli mahkeme ilk derece mahkemesi olarak Danıştay'dır. Danıştay, söz konusu bedelin iptali talebiyle açılan davaların tamamında yürütmeyi durdurma istemlerini reddetmiş olup esasa ilişkin incelemesini sürdürmektedir. Bilindiği üzere, düzenleyici bir işlem mahkeme tarafından iptal edilmedikçe veya yetkili merci tarafından geri alınmadıkça geçerlidir ve yürürlüktedir. Kayıp-kaçak bedeline ilişkin EPDK Kurul kararı yürürlükte olup meri mevzuatın bir parçasıdır.

Tüketici ısrarcı olmalı, kanun çıkmalı

Silifke'de bir abonenin Tüketici Hakları Hakem Heyeti'ne başvurmasıyla başlayan kayıp kaçak bedeli (KKB) hukuki süreci, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu (YHGK) nihai kararıyla tüketici lehine sonuçlandı. Ancak örnek karara rağmen bazı hakem heyetleri, abonelerin başvurularına ‘ret' cevabı veriyor. Son olarak H.G. isimli elektrik abonesi ‘Yargıtay kararını örnek göstererek bir yıllık kayıp-kaçak bedelinin iadesi için' Gölbaşı Tüketici Hakem Heyeti'ne başvurdu. Ancak Hakem Heyeti, ‘15 gün içinde Tüketici Mahkemesi'ne itiraz hakkı var' hatırlatmasıyla başvuruyu reddetti. Tüketici hukuk uzmanı ve aynı zamanda Tüketici Birliği Federasyonu Başkanı Avukat Bülent Deniz'e göre abonelere haksızlık yapılıyor. YHGK kararının çok sayıda yargıcın elinden geçtiği için güven duyulması ve benzer olaylarda dikkate alınması gerektiğini belirten Deniz, ‘YHGK kararından sonra bu konuda yasal düzenleme yapılmaması nedeniyle aynı konuda yurdun değişik yerlerinde zıt kararlar çıkıyor. Bu da hukuk güvenliği ve adalet duygusunu zedeliyor. TBMM olaya el koymalı ve toplumun bütününü ilgilendiren bu konuda yasal değişiklik yaparak KKB'yi yasaklamalıdır' değerlendirmesi yaptı.

İsmail Altunsoy, Zaman 08.08.2015 http://www.zaman.com.tr/ekonomi_enerji-bakani-yildiz-kacak-elektrik-parasini-durust-aboneden-alacak_2309561.html

Kanun Çıkmadı, Abone Elektrik Kayıp-Kaçak Parasını Geri Alabilir

Enerji Bakanlığı’nın dürüst abonelerden alınan kaçak elektrik parasını kalıcı hale getirmek için hazırladığı taslak TBMM’den geçmedi. Ancak enerji yönetimi ve şirketler, yasal değişiklik yapılmış gibi aboneleri yanlış yönlendiriyor. Oysa Yargıtay kararı yürürlükte ve aboneler paralarını geri alabiliyor. Tüketici hukuku uzmanı Avukat Deniz, önemli bir uyarı yaptı: “Firmaların ‘geri alınamaz’ cevabının hukukî değeri yok. Hakem heyetleri başvuruları almak ve karara bağlamak zorunda.”

Yargıtay, elektrik faturalarından alınan kayıp-kaçak parasının haksız olduğunu ve aboneye iadesine karar verdi. 36 milyon elektrik abonesini sevindiren bu gelişme üzerine Enerji Bakanlığı, kayıp-kaçak parasını tekrar kalıcı hale getirmek için yasa tasarısı hazırlayarak TBMM’ye gönderdi. Komisyonda kabul edilen bakanlık teklifi Genel Kurul’da yasallaşmadan TBMM kapandı. Ancak son aylarda Enerji Yönetimi ve elektrik dağıtım şirketleri, ‘Yasa çıkmış ve paralar iade edilemeyecek’ içerikli bilgilendirmelerle aboneleri yanlış yönlendiriyor. Oysa, kanun çıkmadığı için Yargıtay’ın verdiği karar halen yürürlükte. Elektrik aboneleri, Tüketici Sorunları Hakem Heyeti’ne (TSHH) başvurarak kayıp-kaçak paralarını geri alabilirler. Tüketici Hukuku Uzmanı Avukat Bülent Deniz de önemli bir hatırlatma yapıyor: Kayıp-kaçak bedelinde son hukuki durum, Aralık 2014 tarihindeki durumdur. Yani, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun verdiği ve kesinleşen kararının üzerinde herhangi bir yeni yasal düzenleme olmadı. Bu da kayıp-kaçak başvuru sürecini kullanan tüketicinin parasını alabileceği anlamına geliyor.

Elektrik parasını ödeyen abonelerden alınan kayıp-kaçak parası, uzun süredir kamuoyunda tartışma konusuydu. Konuyla ilgili Tüketici Hakem Heyetleri ve mahkemelere binlerce başvuru yapıldı. Sonuçlanan mahkemeler Yargıtay’a taşındı. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nda 17 Aralık 2014 tarihinde nihai kararını verdi: ‘Çalınan elektriğin parası dürüst aboneden alınamaz ve alınan paralar da iade edilmeli’: Zaman bu gelişmeyi ilk kez 23 Aralık 2014’te ‘Yargıtay, elektrikte son noktayı koydu: Kayıp-kaçak bedeli aboneye geri ödenecek’ başlığıyla kamuoyuna duyurdu. Haber kamuoyunda geniş yankı bulurken aboneler de ödedikleri kaçak elektrik parasını öğrenmek ve geri almak için elektrik dağıtım şirketlerine akın etmişti. Enerji Bakanlığı da, kayıp-kaçak bedelini tekrar kalıcı hale getirmek ve ödenenleri de tarifelere yansıtmak için yasa çalışması başlatmıştı. 

Şirketler ‘hayır’ diyemez

Yüksek Mahkeme kararına rağmen Enerji Yönetimi ve şirketler, çalınan elektrik için ödenen paraların abonelere iade edilmemesinde ısrarcı. Hatta ‘Yasal değişiklik var. Kayıp-kaçak ödemesi yapılmayacak. Ödenenler de geri alınacak’ içerikli tüketicileri yanıltıcı bilgilendirmeler de yapılmaya başlandı. Fakat gerçekte tam tersi bir durum söz konusu. Kayıp-kaçak için hazırlanan düzenleme, TBMM’de yasallaşmadı. Bu nedenle, aboneler elektrik dağıtım şirketlerinden alacağı ödeme tutarını gösteren belge ile Tüketici Hakem Heyetleri’ne başvuru yapabilirler. Hakem Heyetleri de mutlaka yasal sürede kararlarını vermek zorunda. Bazı abonelere şirketlerin ‘Kayıp-kaçak yasal tahsilat. İade edilemez’ veya Hakem Heyetleri’nin ‘Kanun çıkıyor, ödeme yapılamayacak’ açıklamalarının hiçbir yasal karşılığı yok. Halen yürürlükte olan Yargıtay kararı var ve kamu kurumları-görevlileri bu yasaları uygulamak zorunda. Aksi tavır sergileyen şirket ve kamu kurumları suç işlemiş olur. Abonelerin yapması gereken iş, gerekli evrakları tamamlayarak yasada belirtilen usullere göre Tüketici Hakem Heyetleri’ne veya Tüketici Mahkemeleri’ne başvurmaktır. Haksız ödenen paralar, kısa sürede geri alınabilir.

Kayıp-kaçak parası nasıl geri alınır?

Elektrik dağıtım şirketine başvurup abonelik süresince kaç lira kayıp-kaçak parası ödendiği öğrenilecek (En fazla 10 yıllık).

Fatura, mutlaka başvuru sahibinin adına olmalıdır.

Hakem Heyeti’ne yönelik usulüne uygun dilekçe yazılacak. Dağıtım şirketine alınan ve kayıp-kaçak tutarını gösteren yazı dilekçeye eklenecek.

Abone, dilekçeyle Tüketici Sorunları Hakem Heyeti’ne (TSHH) başvuru yapacak.

Başvurular; kayıp-kaçak tutarı 2.200 TL’ye kadar İlçe Tüketici Hakem Heyeti’ne, 3.300 TL’ye kadar İl Hakem Heyeti’ne ve 3.300 TL yukarısı tutar için de Tüketici Mahkemesi’ne başvuru yapacak (2015 tarifesi).

Hakem Heyeti kararları, taraflar için bağlayıcıdır. Elektrik Dağıtım Şirketi, Tüketici Hakem Heyeti’nin kararını uygulamaz ise ek herhangi bir hukuki işleme gerek olmadan doğrudan icra yoluyla para tahsil edilir.

Hakem heyetleri işlem yapmak zorunda

Elektrik kayıp-kaçak paralarının geri alınmasıyla ilgili önemli bir hatırlatmayı da Tüketiciler Birliği Federasyonu Başkanı Avukat Bülent Deniz yapıyor. Deniz, konuya açıklık getirdi: “TBMM de görüşülen ve bu kararı (Yargıtay) ortadan kaldıracak yasa tasarısı, Meclis’in tatile girmesi üzerine “kadük” oldu. Yani gündemden kalktı. Bu durumda kayıp-kaçak konusunda tüm işlemlerin Yargıtay Hukuk Genel Kurulu (YHGK) kararına göre yürütülmesi gerekiyor.” Deniz, elektrik abonelerinin yapması gerekenleri de özetledi: Tüketici, elektrik hizmetini satın aldığı firmaya yazılı olarak parasının iadesini isteyen başvuru yapmalı. Firmaların vereceği ‘geri alınamaz’ gibi olumsuz cevabın hukuki hiçbir değeri ve dayanağı yok. Sonra firmanın yazılı cevabı ile Tüketici Hakem Heyeti’ne başvuru gerekiyor. Başvuru ücretsizdir. Hakem Heyetleri yasada belirtilen süre içinde karar vermek zorunda.

İsmail Altunsoy, 14.05.2015 Zaman http://www.zaman.com.tr/ekonomi_kanun-cikmadi-abone-elektrik-kayip-kacak-parasini-geri-alabilir_2294373.html

Tüketiciler, Enerji Bakanlığı ve EPDK'ya Seslendi: 33 Milyar Liralık Kaçak Elektirik Paramızı İade Edin

2006-2014 döneminde elektrik abonelerinden 33 milyar lira kayıp-kaçak parası alındığının ortaya çıkması, kamuoyunda geniş yankı buldu. Tüketici Birliği Federasyonu Başkanı Avukat Bülent Deniz, Enerji Bakanlığı’nın tespitine dikkat çekerek, “33 milyar TL alınmış. Kesinlikle bu paranın tüketicilere iadesini istiyoruz.” değerlendirmesi yaptı.

Enerji Bakanlığı 36,8 milyon elektrik abonesini ilgilendiren kayıp-kaçak parasını ödememek için kanun tasarısı hazırladı. Başbakanlığın, yasallaşması için TBMM’ye gönderdiği tasarının gerekçesinde ‘Abonelerden alınan kayıp-kaçak parası 33 milyar lira’ olarak hesapladı (2006-2014 dönemi için). Bakanlığa göre tutar çok fazla. Faiz ve vekalet ücretlerinin eklenmesiyle rakam birkaç katına çıkacak, ödenmesi mümkün değil. Ayrıca iade yapılırsa elektrik dağıtım şirketleri iflas eder.Enerji Bakanlığı’nın kayıp-kaçak tutarı için rakam belirtmesi ve bunun ödenmesine karşı çıkması, tüketicilerin tepkisine neden oldu. Tüketici Birliği Federasyonu Başkanı Avukat Bülent Deniz, Bakanlığın ilk kez resmi belgede rakam telaffuz ettiğine vurgu yaparak “33 milyar TL alınmış. Kesinlikle bu paranın tüketicilere iadesini istiyoruz.” değerlendirmesi yaptı.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 17 Aralık 2014 tarihinde, elektrik abonelerinden alınan kayıp-kaçak parasını yasalara aykırı buldu ve geçmiş 10 yıllık tahsilatın aboneye iadesine karar verdi. Milyonlarca tüketici için örnek teşkil eden karar üzerine elektrik aboneleri haksız yere ödedikleri paraları geri almak için Tüketici Sorunları Hakem Heyetleri (TSHH) ile Tüketici Mahkemeleri’ne başvurmaya başladı. Enerji Bakanlığı ve Başbakanlık başvuruların artması üzerine kanun tasarısı hazırlayarak TBMM’ye gönderdi. Tasarı, kayıp-kaçak paralarının iade edilmemesini ve mahkeme kararıyla iade edileceklerin’de elektrik tarifelerine yansıtılmasını öngörüyor. Öte yandan tasarının TBMM (Komisyon’da) görüşmeleri ertelendi.

RAKAM KAÇAĞIN NET TESCİLİDİR

Enerji Bakanlığı’nın sadece 8 yıllık dönem için 33 milyar kayıp kaçak parası hesaplaması, geniş yankı buldu. Tüketici Birliği Federasyonu Başkanı Avukat Bülent Deniz tasarının gerekçesini tüketiciler adına değerlendirdi: “TBMM’ye gönderilen yasa tasarısının gerekçesi iktidarın kayıp kaçak konusundaki itirafnamesidir. Toplanan rakam dudak uçuklatan bir rakamdır ve halktan haksız şekilde toplandığı yargı kararıyla tescil edilmiştir. Bu para halkın cebinden alınıp önce Hazine sonra da şirketlerin kasasına aktarılmıştır. Çıkarılmak istenen yasa hukuku kullanarak vatandaşı soymaktır.” Deniz, Twitter, Facebook gibi sosyal medyada tepki alan ve Bakanlığın ‘Kayıp-kaçak parası iade olursa şirketler iflas eder’ tespiti konusunda da ilginç bir değerlendirme yaptı: Yıllarca bu parayı cebine koyan şirketler, şimdi bu parayı geri öderlerse iflas ederlermiş sözü bir kocaman yalandır. Kaldı ki bizden alınan parayı geri verecekler.

ÖNCE DAĞITIM ŞİRKETİNE MÜRACAT EDİLECEK

Yargıtay’ın elektrik faturaları üzerinden alınan kayıp-kaçak parasını iade kararı 36,8 milyon aboneyi yakından ilgilendiriyor. Aboneler, Yargıtay kararını örnek göstererek ödedikleri kaçak elektrik parasını geri alabilecekler. Kayıp-kaçak parasını geri almak isteyen abonelerin, önce elektrik dağıtım şirketine başvurup ödediği tutarı öğrenmesi gerekiyor. Faturada ödediği tutarı öğrenen abone, bir dilekçe ile kaymakamlıklar bünyesinde kurulan Tüketici Hakem Heyeti’ne başvuru yapacak. Başvurular; kayıp-kaçak tutarı 2.200 TL’ye kadar olan tutar için İlçe Tüketici Hakem Heyeti’ne, 3.300 TL’ye kadar olan tutar için İl Hakem Heyeti’ne ve 3.300 TL üzeri kaçak bedeli içinde Tüketici Mahkemesi’ne başvurmaları gerekiyor (2015 tarifesi). Kayıp-kaçak bedelleri EPDK ve TEDAŞ üzerinden de öğrenileceği gibi abone hiçbir şekilde tutarı öğrenemezse dahi Hakem Heyeti’ne başvuru yapabilir. İlgili şirket savunmasında kayıp-kaçak tutarını belirteceğinden mahkeme süreci devam etmiş olacak. Hakem heyetinin tüketici lehine verdiği kararın ilgili dağıtım şirketi tarafından uygulamaması halinde ek herhangi bir hukuki işleme gerek kalmadan doğrudan icra yoluyla tahsilat yapılıyor.

İsmail Altunsoy, 21.02.2015 Zaman http://www.zaman.com.tr/ekonomi_tuketiciler-enerji-bakanligi-ve-epdkya-seslendi-33-milyar-liralik-kacak-elektirik-paramizi-iade-edin_2279140.html

Elektrik Abonesi, Kayıp-Kaçak Tutarını İnternet Üzerinden de Öğrenebilir

Elektrik hizmetinden alınan kayıp-kaçak bedeli aylardır Türkiye gündeminde.

Zaman Gazetesi enerji muhabiri ve Enerji Gazetecileri Derneği Başkanı sayın İsmail Altunsoy, yaptığı haberler ve yayınladığı belgelerle konuyu ülke gündemine taşıdı.

Teşekkürler İsmail Altunsoy...

Yargıtay’ın, elektrik abonesinden alınan kayıp-kaçak parasının iadesi yönündeki kararı aboneleri sevindirdi. Kayıp-kaçak tutarlarını öğrenmek isteyen aboneler, dağıtım şirketlerinde uzun kuyruklar oluşturuyor. Ancak aboneler, Bilgi Edinme Kanunu kapsamında internet üzerinden de kayıp-kaçak tutarlarını öğrenebilir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, elektrik abonelerinden kayıp-kaçak parası alınamayacağını karara bağladı. Yargıtay ayrıca aboneden alınan geçmiş 10 yıllık tutarın da iadesine hükmetti. Yargıtay’ın nihai kararı 36,8 milyon elektrik abonesi için emsal teşkil ediyor. Abonelerin faturalarındaki kayıp-kaçak bedelini geri alabilmesi için öncelikle ilgili dağıtım şirketinden geçmiş 10 yıllık tutarı öğrenmeleri gerekiyor. Bunun için aboneler, şirketlerin kapılarında uzun kuyruklar oluşturuyor.

Enerji Yönetimi’nden bir kaynak, elektrik abonelerinin gereksiz yere kuyrukta beklememeleri için Bilgi Edinme Kanunu’ndan yaralanabilecekleri bilgisini verdi. Nedeni, kısa bir süre öncesine kadar elektrik dağıtım şirketleri kamu kuruluşu olan Türkiye Elektrik Dağıtım AŞ’ye (TEDAŞ) bağlı hizmet veriyordu. Şirketlerin bütün fatura bilgileri de TEDAŞ sisteminde mevcut. Ancak TEDAŞ’a göre, dağıtım şirketleri özelleştirme kapsamında devredildiğinden başvurular ilgili şirket veya EPDK’ya yapılacak. Bu da gösteriyor ki kamu kuruluşları kayıp-kaçak konusuna girmek istemiyor. Enerji Yönetimi, ivedi olarak yasal bir düzenleme yaparak bu karmaşaya son vermeli ve vatandaşın işini kolaylaştırmalı.

Elektrik faturalarındaki kayıp-kaçak parası tartışmaları Yargıtay’ın kararıyla sona erdi. Zaman, kararı basında ilk kez 23 Aralık 2014’te “Yargıtay elektrikte son noktayı koydu: Kayıp-kaçak bedeli aboneye geri ödenecek” başlığı ile kamuoyuna duyurdu. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 17 Aralık 2014 tarihli nihai kararıyla, bir elektrik abonesinin faturadaki kayıp-kaçak bedelini dağıtım şirketinden istemesiyle başlayan hukukî süreçte tarihî karara imza attı. Daha önce abone lehine verdiği karara dağıtım şirketinin itirazını görüşmek için 17 Aralık’ta toplanan Genel Kurul, “Hırsızın kullandığı kaçak enerji, dürüst vatandaştan tahsil edilemez.” diyerek aboneden kayıp-kaçak bedeli alınamayacağına hükmetti. Bu nihai karar uyarınca dağıtım şirketi, geçmiş 10 yıllık dönem için aldığı kayıp-kaçak bedelini de aboneye iade edecek. 36,8 milyon abone için emsal niteliğini taşıyan karar doğrultusunda sadece 2014 için 5-6 milyar liralık bedelin iadesi talep edilebilecek. Yargıtay’ın kayıp-kaçak bedelinin aboneye iade edilmesi kararına rağmen Enerji Bakanı Taner Yıldız, kayıp-kaçak bedelini kalıcı hale getirmek için kanun çıkarılacağı açıklaması yaptı. Ancak tüketicilere göre bu haksızlık. Tüketiciler Birliği Başkanı Avukat Bülent Deniz’e göre aboneler, faturada ödediği tutarı belgeledikten sonra 2 bin lira altı alacaklar için Tüketici Hakları Hakem Heyeti’ne başvuracak. Üstü tutar için mahkemelere gidilecek. Yeni bir kanun çıksa bile geçmiş 10 yıllık alacakları ortadan kaldırmıyor. Burada Enerji Yönetimi’nin yapması gereken iş, 36,8 milyon abonenin kayıp-kaçak bedelinin iadesini kolaylaştırmak olmalı.

İNTERNETTEN BAŞVURU YAPILABİLİR

Elektrik aboneleri, Bilgi Edinme Kanunu kapsamında www.tedas.gov.tr internet adresi üzerinden ad, soyad, TC kimlik No ve abone No’ları ile başvuru yaparak geçmiş döneme ilişkin kayıp-kaçak bedellerini öğrenebilir. Yasa gereği Bilgi Edinme başvurularının 15 gün içinde cevaplanması gerekiyor.

Tüketiciler Birliği Federasyonu Başkanı Avukat Bülent Deniz, başvurularda yasal süreye dikkat çekiyor. Avukat Deniz, abonelerin cevap verilmemesi veya yeterli cevap verilmemesi durumunda Bilgi Edinme Üst Kurulu’na başvuru hakkı olduğuna vurgu yapıyor. Ancak yasa gereği abonelerin kayıp-kaçak tutarlarını öğrenmeleri için elektrik faturalarının kendi adına olması gerekiyor. TEDAŞ ise konuyla ilgili olarak, “20 dağıtım şirketinin özelleştirilmesi tamamlanarak, dağıtım şirketlerinin özel sektöre devri gerçekleştiğinden, ilgili dağıtım şirketine ve/veya elektrik piyasasında düzenleyici kurum olan EPDK’ya başvurulması gerekmektedir.” bilgisini verdi. Kamu kurumları, vatandaşların Bilgi Edinme Kanunu kapsamındaki başvurularına cevap vermek zorunda. “Bilgi Edinme Hakkı Kanunu’nun Uygulanmasına İlişkin Esas ve Usuller Hakkında Yönetmelik”e göre kurum ve kuruluşlar, başvuru üzerine istenen bilgi veya belgeye erişimi 15 iş günü içinde sağlamaları gerekiyor.

Ancak istenen bilgi veya belgenin, başvurulan kurum ve kuruluş içindeki başka bir birimden sağlanması; başvuru ile ilgili olarak bir başka kurum ve kuruluşun görüşünün alınmasının gerekmesi veya başvuru içeriğinin birden fazla kurum ve kuruluşu ilgilendirmesi durumlarında bilgi veya belgeye erişim 30 iş günü içinde sağlanıyor.

Vatandaşların cevap alamama veya yetersiz cevap almaları durumunda buna itiraz hakkı bulunuyor. Yönetmelik bu konuya da açıklık getiriyor (Madde 24): “Bilgi edinme istemi kanunun 16 ve 17’nci maddelerinde öngörülen sebeplerle reddedilen başvuru sahibi, yargı yoluna başvurmadan önce kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde Bilgi Edinme Değerlendirme Kurulu’na itiraz edebilir. İtiraz yazılı olarak yapılır. Kurul, bu konudaki kararını 30 iş günü içinde verir.”

İsmail Altunsoy, 07.01.2015 Zaman http://www.zaman.com.tr/ekonomi_elektrik-abonesi-kayip-kacak-tutarini-internet-uzerinden-de-ogrenebilir_2269174.html

Faturada Kaçak Elektriğe Ödenen Paranın Gizlenmesi Kanuna Aykırı

Elektrik faturasının yaklaşık yüzde 10’u kayıp ve çalınan elektrik için ödeniyor. Ancak dağıtım şirketleri, abone tepkisinden çekindiği için bu bilgiyi gizliyor. Kayıp-kaçağa ödenen bedelin faturada açık biçimde yer almaması Tüketici Kanunu ve Birleşmiş Milletler Evrensel Tüketici Hakları Bildirgesi’ne aykırı. Sektörün otoritesi konumundaki EPDK’nın bu çarpıklığa son vermesi gerekiyor.

 

Dağıtım şirketlerinin, elektrik faturalarında çalınan elektrik için ödenen parayı saklaması tüketicilerin tepkisini çekiyor. Abonelere gönderilen fatura ayrıntısında tüketim, satış fiyatı, sayaç okuma, TRT payı, Belediye Tüketim Vergisi, dağıtım bedeli gibi bilgiler yer alıyor. Ancak kayıp-kaçak için ödenen para faturada gösterilmiyor.

 

Tüketici Birliği Federasyonu Genel Başkanı Avukat Bülent Deniz, elektrik kayıp-kaçak bedelinin faturada gizlenmesinin tüketici hukukuna aykırı olduğunu söyledi. Deniz’e göre kayıp ve çalınan elektriğin faturada gizlenmesi aynı zamanda Birleşmiş Milletler (BM) Tüketici Hakları Evrensel Bildirgesi’nde yer alan ‘bilgilendirme’ hakkının da açık ihlali niteliğinde. Tüketicinin ne için ve ne kadar para ödediğinin ayrıntısını faturasında görmesi gerekiyor. EPDK, faturalara yeniden kayıp-kaçak bedelinin gösterilmesini sağlamalı. Enerji yönetimi verilerine göre halen elektrik faturalarının yüzde 9,2’si kayıp enerji bedeli olarak ödeniyor. Son beş yıllık dönemde ise faturalarda ödenen kaçak elektrik parasında 0,5 puan artış gösterdi.

 

Enerji yönetimi, 2011 yılı başından itibaren elektrik faturalarının maliyet bazlı hesaplamalara göre hazırlanmasına karar verdi. Bu çerçevede elektrik dağıtım şirketleri, faturalarda bütün maliyet kalemlerine yer vermeye başladı. Faturalarda, abonelerden tahsil edilen elektrik kayıp-kaçak bedeli ‘K.K BEDELİ’ başlığıyla yer aldı. Ancak aboneler, kayıp ve çalınan elektrik için ödedikleri parayı görünce sert tepki gösterdi. Tartışmalar üzerine dağıtım şirketleriyle bir araya gelen Enerji Yönetimi, faturalarda kayıp-kaçak bedeline yer verilip verilmeyeceğini şirketlerin kararına bıraktı. Bunun üzerine şirketler faturalardan bu kalemi çıkardı. Zaman Gazetesi, 7 Eylül 2014 tarihinde ‘Elektrik faturasında kaçak bedeli gizlendi, kriz çözüldü’ başlığı ile konuyu kamuoyunun gündemine taşıdı.

 

TÜKETİCİ KANUNUNA AYKIRI

Elektrik faturalarında kaçak parasının saklanması, Tüketici Birliği Federasyonu’nun da tepkisine neden oldu. Federasyon Başkanı Bülent Deniz, faturalarda tüketicilerin parasını ödediği bütün ayrıntıların yer alması gerektiğini söyledi. Deniz, şöyle konuştu: “Son dönemde toplumdan gelen tepki üzerine EPDK tarafından kayıp-kaçak bedelinin faturalarda ayrıntılı olarak belirtilmemesi yönünde bir uygulama başlatıldı. TRT payı, dağıtım bedeli ve benzeri bütün kalemler faturada dururken, sadece kayıp-kaçak bedelinin faturada belirtilmemesi EPDK’nın gelen tepkilerden ne kadar rahatsız olduğunu ve bu bedelin haksız olduğunun EPDK tarafından da kabul edildiğini gösteren bir uygulama. Ayrıca kayıp-kaçak bedelinin iadesi için binlerce tüketici tarafından açılan davaların büyük çoğunluğunda tüketici lehine karar verildi. Son olarak Yargıtay Hukuk Genel Kurulu da, bu bedelin hukuk devleti anlayışı ve adalet ile bağdaşmayacağı yönünde bir içtihat oluşturdu.” Deniz’e göre, kayıp-kaçak bedelinin faturada gizlenmesi, Tüketici Hukuku ve BM Tüketici Hakları Evrensel Bildirgesi’ne de aykırı. Bu bedel, tüketicin göreceği şekilde faturada yer almalı.

İsmail Altunsoy, Zaman 30.08.2014 http://www.zaman.com.tr/ekonomi_faturada-kacak-elektrige-odenen-paranin-gizlenmesi-kanuna-aykiri_2240690.html