Tüketiciyi KoruMA!

Tüketicilerin tek tek başvuru yoluyla da olsa kullandığı ‘kredi masraflarını geri alma’ hakkı için son tarih 28 Mayıs. Yeni tüketici kanunu bu hakkı kaldırıyor.

 

Banka kredisi kullanan tüketiciler, valiliğe bağlı Tüketici Sorunları Hakem Heyeti Başkanlığı’na başvurarak geçmişe dönük 10 yıllık kredi dosya masraflarının iadesi için başvuruda bulunabiliyordu. Ancak bu hak 28 Mayıs tarihindeki Tüketicinin Korunması Kanunu ile kaldırılacak. Tüketici koruma dernekleri, başvuran tüketicilerin dosya masrafı iadelerini aldıklarını ancak acele etmeleri gerektiğini söylerken, sadece Manisa’da bankalar, şikâyette bulunan 2 bin 540 tüketiciye 700 bin liralık dosya paralarını geri ödemek zorunda kaldı.

 

Bankaların 60’ın üzerinde kalemden ücret ve komisyon aldığını hatırlatan Tüketiciler Birliği Federasyonu Başkanı Avukat Bülent Deniz, iade edilebilen ücretlerin yasa ile birlikte geri alınamaz hale getirildiğini belirtti. 

 

Deniz şöyle konuştu: “Hükümet, daha önce bankaların 32 kalem faiz dışı gelirlerinin önüne geçileceğini söyledi. Yeni yasa bu aidatları, yasal olarak kaldıracağı yerde yasal hale getirdi. Dediğinin tam tersini yaptı. Şimdi de 28 Mayıs Tüketicinin Korunması Yasası’nı bekliyoruz. ‘Bundan sonra BDDK karar verecek ücretlere’ dediler. BDDK doğru karar veremeyecektir, çünkü bugüne kadar tüketiciyi koruyan bir karar almamıştır.”

 

Talep eden GERİ alıyor

Şu ana kadar net rakam sadece Manisa Ticaret İl Müdürlüğü’nden geldi. Müdür Vekili Salim Çelik, 2013’de Tüketici Sorunları Hakem Heyeti Başkanlığı’na 2 bin 821 kişinin bankalardan dosya masrafı geri alma talebinde bulunduğunu ve 2 bin 540’ının olumlu karşılandığını ve 700 bin liralık dosya paralarının geri ödendiğini açıkladı. Sadece bu yılın ilk 45 gününde 2 bin 102 kişinin başvuruda bulunduğunu söyleyen Çelik, yılsonuna kadar 15 bini bulmasını beklediklerini söyledi. Türkiye geneli için ise, 2013’te tüketici şikâyeti sayısının 700 bin, bunun yüzde 80’inin bankalarla ilgili olması bekleniyor. 

 

Masraf geliri toplamı 2013’te 22,5 milyar lira 

BANKALARIN hizmet gelirleri ve komisyonları 2012 Aralık ayında 19 milyar 242 milyon lirayken, 2013’ün aynı döneminde 22 milyar 462 milyon liraya yükseldi. Böylece 2013’te bankaların bu kalemden elde ettiği gelir 3 milyar 220 milyon lira arttı. 2012’de yüzde 12,5 seviyelerinde artan ‘bankacılık hizmet gelirleri ve komisyonlar’ 2013’te yüzde 16,7 yükseldi. 

 

Kredi dosya masrafını geri almak için yapılması gerekenler: 

1-Bankaya kredi bilgilerini içeren bir mektup yazılır.

2-Eğer tüketicinin elinde kredi başvurusu ve dosya masrafına dair herhangi bir belge bulunmuyorsa bile başvuru yapılabilir. Banka evrakı temin etmek zorunda. 

3-Bu mektup bankanın internet sitesinden ya da iadeyi taahhütlü posta ile gönderilebilir.

4-7 gün içinde hesaba dosya masrafı ödenmemiş ise valiliğe bağlı Tüketici Sorunları Hakem Heyeti Başkanlığı’na başvuruda bulunulur.

5-Bu başvuru için valiliğe ücret ödenmez. 

6-Heyet 15 gün içinde kararını verir. Karar mahkeme kararı niteliğini taşıyacaktır. 

7-Bankanın ödememesi halinde icra yoluyla da para tahsili yapılabiliyor. 

 

Ayşegül Altın, Karşı Gazete 20.02.2014

Üç Milyon Kişi Battı, 10 Milyonu Sırada

Kredi ve kart borcu batık kişi sayısı 5 yılda üç milyona yaklaştı.Asgari tutarı ödeyerekyaşayan 10 milyon kişi var. Ekonomik durum Kötüleşiyor. Tüketici düzenleme bekliyor.

 

Kredi ve kredi kartı borcu batık kişi sayısı geçen yıl yüzde 60 artarak patlama gösterdi. Bir milyonu aşkın kişi bankalara olan borcunu ödeyemedi. Bu kişilerin 618 binini kredi kartı borçluları, 464 binini kredi borçluları oluşturdu. Son 5 yılın toplam rakamı ise 2,8 milyona ulaştı. Tüketiciler Birliği Federasyonu Başkanı Bülent Deniz, 10 milyon insanın da kredi kartlarında asgari borç tutarını ödeyerek geçinmeye çalıştığını belirterek, "Ekonomik koşullar giderek kötüleşiyor. Bu insanlar batışın eşiğinde" dedi.

 

İKİ KATINA ÇIKTI

Türkiye Bankalar Birliği Rşisk Merkezi istatistiklerine göre, geçen yıl tüketici kredileri vr kredi kart borcunu ödememiş kişi sayısı 2012'ye göre yüzde 55 artarak 1 milyon 82 bin 684'e çıktı. Bu toplam içinde, tüketici kredisi borcunu ödeyememiş kişi sayısı ise yaklaşık iki kat artarak 389 bin 726'dan 618 bin 286'ya yükseldi.

 

Merkezin istatistiklerine göre, kredi kartı borcunu ödememiş kişi sayısı, 5 yılda toplam 1 milyon 617 bin 122 kişiye yükseldi. ulaştı. Ferdi kredi ve kredi kartları borçlarını ödememiş kişilerin toplamı ise 2 milyon 781 bin 389'u buldu.

 

Avukat Bülent Deniz, rakamlara bakıldığında onbinlerce kişinin icra takibiyle karşı karşıya bulunduğunu görmek gerektiğini ifade etti. Bülent Deniz, kötüleşen ekonomik koşullar ve yükselen işsizlik altında borcu batık kişi sayısının hızla artacağı uyarısında bulundu. Deniz, "Kredi kartı borcunun sadece asgari tutarını ödeyerek geçinmeye çalışan 10 milyon insan var. Bu insanlar kara listeye girmiyor ama sadece asgari tutarı ödedikleri için borçları giderek büyüyor. Bu kitle, batma riskiyle karşı karşıya" diye konuştu. Denizi gerek kredi kredi kartı borcunu ödeyememiş kişiler için, gerekse de asgari tutarı ödeyerek yaşayan insanlar için hükümetin mutlaka bir borç yapılandırma programı ortaya koyması gerektiğini ifade etti.

 

YASAL SÜREÇ NASIL İŞLİYOR?

 -3 ay üst üste kredi ödeme yapmayan tüketiciye, borcun 24 saat içinde ödenmesini belirten bir ihtarname gelir. Talep edilen miktar, vergi ve faiz yükü nedeniyle, ana borçtan çok daha yüksektir.

 

-24 saat içinde borç ödenmezse icra takibi başlar.

 

-İcra dairesinden bir hafta içinde borcu talep eden yazı gelir.

 

-Tüketici borca itiraz edebilir.  Banka da, itirazın iptali için dava açar.

 

-Dava sonunda, aradan geçen süre borcun üzerine eklenir. Tüketici haksız bulunursa borcun üzerine 'haksız itiraz tazminatı', avukatlık ve diğer masraflar eklenir.

 

-Tüm bu süreçlerin 5 ay gibi hızlı bir sürede işlediği düşünülse bile, 1.000 liralık borç 4 bin 500-5 bin liraya yükselir.

 

-Tüketicinin varlık ve mallarına haciz konulur.

 

-Tüketici icra dairesine borcunu hangi tarihte ödeyeceğine dair taahhütte bulunur.

 

-Taahhüt yerine getirilmezse,  2 aya kadar hapis cezası verilebilir.

 

KREDİ KARTI BORCUNU ÖDEMEKTE SIKINTI YAŞAYANLARA TAVSİYELER

-Kullanıcılar, fatura ve benzeri ödemelerini kredi kartından yapmamalı.

 

-Kredi kartı ödemelerinde zorluk yaşanmaya başladığında kullanıcılar, tüketici kredisi çekerek borcunu kapatma yoluna gitmeli. Kredi alamayanlar bir yakınları aracılığıyla borçlarını kapatmaya çalışmalı,. Kredi kartı gecikme faizi yüzde 2.39 düzeyinde, tüketici kredilerinde şise artan faiz düzeyine rağmen daha düşük. Bu şekilde tüketicilerin toplam borç ödemesi daha düşük olabilir.

 

-Krediyle borcu kapatılan kredi kartı kesinlikle kullanılmamalı. hatta kullanmamak için kart kapatılmalı. Tüketicinin en sık yaptığı hata, krediyle borç kapattıktan sonra kredi kartını kullanmaya devam etmek. Zaten ev bütçesi yetmediği için kullanılan borç, bu durumda ikiye çıkıyor.

 

Emel Soy, Karşı Gazete-12.02.2014